Dom za opiekę i utrzymanie

Umowa dożywocia polega na przeniesieniu własności nieruchomości w zamian za zobowiązanie się jej nabywcy do dożywotniego utrzymywania jej zbywcy (zwanego dożywotnikiem).

Osoba, która nabyła nieruchomość na podstawie takiej umowy, może ją potem sprzedać albo komuś podarować. W takiej sytuacji zobowiązanym do utrzymania dożywotnika i wypłacania mu ewentualnie umówionej renty staje się każdy kolejny nabywca nieruchomości obciążonej prawem dożywocia. Przechodzą na niego wszystkie obowiązki wynikające z umowy o dożywocie.

Dla dożywotnika może to mieć negatywne skutki. Stronami umów o dożywocie są bowiem najczęściej osoby bliskie. Świadczenia z tych umów, takie jak przyjęcie dożywotnika jako domownika, pielęgnowanie go w chorobie, dostarczanie mu wyżywienia, ubrania, mieszkania itp., mają charakter bardzo osobisty i nie zawsze mogą być należycie wykonywane przez osoby obce. Ponadto dożywotnik może nie życzyć sobie, aby wykonywała je osoba zupełnie przypadkowa. Dlatego może wówczas zażądać – na drodze sądowej - zamiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

Również wtedy, gdy stosunki między dożywotnikiem a zobowiązanym pogorszą się na tyle, że trudno wymagać, aby osoby te nadal pozostawały ze sobą w bezpośredniej styczności, jedna z nich lub obie mogą zwrócić się do sądu o zamianę wszystkich umówionych uprawnień dożywotnika albo tylko niektórych z nich na dożywotnią rentę.

W wypadkach zupełnie wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika rozwiązać umowę o dożywocie (nieruchomość wróci wówczas do dożywotnika, a obowiązek jego utrzymywania wygaśnie).