Dom za opiekę i utrzymanie

Umowa dożywocia. Prawa i obowiązki stron. Skutki podatkowe

Katarzyna Czajkowska-Matosiuk
Katarzyna Czajkowska-Matosiuk

Jest to jedna z form przeniesienia własności nieruchomości. Dla wielu osób może być bardzo korzystna ze względu na gwarancję utrzymania uzyskaną w zamian za oddaną nieruchomość. Warto wiedzieć, co można zapisać w umowie dożywocia, do czego zobowiązuje się nabywca, jakie prawa przysługują zbywcy i... czy można ją rozwiązać, jeśli okaże się złym pomysłem.

Umowa dożywocia polega na przeniesieniu własności nieruchomości w zamian za zobowiązanie się jej nabywcy do dożywotniego utrzymywania jej zbywcy (zwanego dożywotnikiem).

Osoba, która nabyła nieruchomość na podstawie takiej umowy, może ją potem sprzedać albo komuś podarować. W takiej sytuacji zobowiązanym do utrzymania dożywotnika i wypłacania mu ewentualnie umówionej renty staje się każdy kolejny nabywca nieruchomości obciążonej prawem dożywocia. Przechodzą na niego wszystkie obowiązki wynikające z umowy o dożywocie.

Dla dożywotnika może to mieć negatywne skutki. Stronami umów o dożywocie są bowiem najczęściej osoby bliskie. Świadczenia z tych umów, takie jak przyjęcie dożywotnika jako domownika, pielęgnowanie go w chorobie, dostarczanie mu wyżywienia, ubrania, mieszkania itp., mają charakter bardzo osobisty i nie zawsze mogą być należycie wykonywane przez osoby obce. Ponadto dożywotnik może nie życzyć sobie, aby wykonywała je osoba zupełnie przypadkowa. Dlatego może wówczas zażądać – na drodze sądowej - zamiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

Również wtedy, gdy stosunki między dożywotnikiem a zobowiązanym pogorszą się na tyle, że trudno wymagać, aby osoby te nadal pozostawały ze sobą w bezpośredniej styczności, jedna z nich lub obie mogą zwrócić się do sądu o zamianę wszystkich umówionych uprawnień dożywotnika albo tylko niektórych z nich na dożywotnią rentę.

W wypadkach zupełnie wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika rozwiązać umowę o dożywocie (nieruchomość wróci wówczas do dożywotnika, a obowiązek jego utrzymywania wygaśnie).

Dom za opiekę i utrzymanie

rys. Tomasz Wawer

W artykule znajdziesz:

  • wyczerpujące informacje o skutkach zawarcia umowy dożywocia dla obu stron transakcji
  • odpowiedź na pytanie, czy istnieje możliwość odwołania umowy dożywocia, jeśli okaże się pomyłką
  • wyjaśnienie kwestii podatkowych - czy dożywotnik jest obowiązany do zapłaty PIT od zbycia nieruchomości oraz kto płaci PCC i w jakiej wysokości
zamkniety
Aby przeczytać cały artykuł, kup dostęp do Muratora ONLINE

Będziesz korzystać z całego Murator.pl, w tym archiwum, dodatków i wydań specjalnych

Wydanie: Murator 4/2016 Tekst Katarzyna Czajkowska-Matosiuk
warto przeczytać
tematy z okładki
Na jasnym i ciepłym poddaszu
Laureatami konkursu „Czyste powietrze z Muratorem” w kategorii „Poddasze” zostali właściciele domu w Popławach. Relacjonujemy przebieg prac związanych z realizacją...
ADAPTACJA PODDASZA
Domy solarne
Czy dom może być ogrzewany wyłącznie energią słoneczną? Czy można zrezygnować z energii pochodzącej z paliw kopalnych bądź z energii...
OGRZEWANIE DOMU