Powrót do tradycji
Domy w konstrukcji drewnianej kiedyś stanowiły większą część zabudowy w Polsce. Zdominowane w ostatnich latach przez budynki murowane obecnie powracają do łask w nieco innej odsłonie niż dawniej. Ich zaletą jest szybkość wznoszenia, niski koszt budowy oraz coraz większa trwałość. To, co kiedyś budziło obawy – podatność na szkodniki i łatwopalność – przestaje być problemem dzięki współczesnym, coraz bezpieczniejszym, a jednocześnie skutecznym metodom impregnacji drewna.
1. Z wejściem od szczytu
Ten niewielki parterowy dom o nowocześnie kształtowanej, wydłużonej prostopadłościennej bryle jest nakryty bezokapowym, dość stromym dachem o nachyleniu 40°. Bryła ma wcięcia tworzące z dwóch stron funkcjonalne podcienia. Znajdują się one nad fragmentem tarasu oraz miejscem na samochód. Podcienia wraz z wydłużonym od frontowego szczytu dachem dają możliwość przejścia „suchą nogą” z samochodu do głównych drzwi wejściowych oraz do drzwi balkonowych na taras.
Materiały użyte do wykończenia elewacji i sposób jej kształtowania są bardzo na czasie. Ograniczono je do dwóch elementów – okładziny z pionowych desek, którymi są wykończone podcienia, fragmenty ścian między oknami i tarasy, oraz jasnego tynku. Nowoczesny wygląd domu dopełnia szare pokrycie dachowe o wyraźnie zaznaczonych pionowych podziałach. Wejście jest zlokalizowane na krótszym boku prostokąta, dlatego dom najlepiej będzie się prezentował w ustawieniu szczytowym do ulicy.
Projektant zdecydował się na zlokalizowanie dużej doświetlonej z obu stron strefy wspólnej składającej się z pokoju dziennego i jadalni o łącznej powierzchni 37,2 m2. Pokój dzienny jest przejściowy, krzyżują się w nim szlaki komunikacyjne – z głównego wejścia i kuchni do sypialni i do łazienki. Kuchnia jest wydzielona z planu, chociaż pozostaje otwarta na pokój dzienny.
Strefa prywatna znajduje się w głębi domu. Jej najważniejszymi składowymi są dwie sypialnie o powierzchniach 12,7 oraz 14,2 m2. Każda ma przypisaną do niej własną, wygodną łazienkę ze światłem dziennym. Większa z sypialni to pełnowymiarowe master bedroom z możliwością nieskrępowanego, bo oddzielonego od głównego tarasu wyjścia do ogrodu i bezpośrednim dostępem do strefy kąpielowej, w której można urządzić domowe spa z wanną i prysznicem. Obok sypialni znajduje się też spora wydzielona garderoba z oknem. Cały dom ma 104,5 m2 powierzchni użytkowej. Uzupełnia ją pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 4,6 m2, w którym oprócz kotła jest miejsce na pralkę. Z pomieszczenia gospodarczego również można wyjść do ogrodu, co jest bardzo wygodne – między innymi ułatwia suszenie prania. Znajdująca się w nim szafa gospodarcza na niezbędne w każdym domu narzędzia może też stać się schowkiem na podstawowe akcesoria ogrodnicze.
Projekt domu Z472 D; autor: pracownia Z500
Plan domu Z472
2. Mały tradycjonalista
To najmniejszy z prezentowanych projektów – parterowy dom z nieużytkowym poddaszem, którego rzut zamyka się w prostokącie 8,19 x 12,30 m. Wysokość domu w kalenicy wynosi 6,5 m. Bryła jest prostopadłościanem, nakrytym skośnym dachem o nachyleniu 30°. Dom ma miłe dla oka proporcje ścian do dachu i okien.
Ściany wykończono jasnym tynkiem i cegłą okładzinową. Pionowe deski na górnych częściach ścian szczytowych nawiązują do tradycyjnego sposobu kształtowania elewacji. W podobnym ponadczasowym duchu zaprojektowano lekko wysunięty okap wokół domu, który chroni ściany przed zamakaniem. Delikatne wydłużenie okapu nad strefą wejścia akcentuje front i umożliwia schronienie się przed zacinającym deszczem podczas wyjmowania kluczy. Drzwi frontowe znajdują się na środku dłuższego boku, co pozwala bardzo oszczędnie gospodarować miejscem przeznaczonym na wewnętrzną komunikację. Do krótszego boku, czyli ściany szczytowej domu, przylega szeroki na cały trakt taras z płaskim daszkiem wspartym na kilku słupkach. Od strony wejścia daszek zdaje się tworzyć przedłużenie stropu. Taras łączy się z ogrodem trzema schodkami. Bok tarasu przechodzi w 45-centymetrowy cokół, który spina całą prostopadłościenną bryłę.
Na 79,14 m2 powierzchni użytkowej (którą dopełnia kotłownia 2,86 m2) zmieszczono salon z kuchnią, gabinet (lub pokój gościnny), dwie sypialnie – w tym jedną, w której można ustawić podwójne łóżko, oraz jedną łazienkę z WC, przeznaczoną dla wszystkich domowników oraz gości. Komunikacja jest ograniczona do minimum. Projektant nie przewidział garażu. Metraż jest rozłożony bardzo proporcjonalnie, pomieszczenia są niewielkie, ale każde da się wygodnie zaaranżować. Wysokość wnętrz wynosi 277 cm. Dom najlepiej sprawdzi się dla pary lub trzyosobowej rodziny (2 plus 1).
Projekt domu D323; autor: architekt Krzysztof Wolski
Plan domu D323
3. Parterowy z wysokim salonem
Bryła tego domu przypomina w proporcjach starą stodołę, ale jej fasady wykończono bardzo nowocześnie, osiągając efekt powściągliwej elegancji – cenny we współczesnej, czasem nieco chaotycznej architekturze. Projektant ograniczył liczbę kolorów na elewacji do dwóch. Odcienie szarości przeplatają się tu z brązami pionowych drewnianych lub drewnopodobnych paneli. Są to kolory naturalnie występujące w przyrodzie, dlatego domy w nie „ubrane” budzą ciepłe, ekologiczne skojarzenia.
Dach ma spadek 35° i tradycyjny, wysunięty okap. Od strony tarasu ściana szczytowa jest cofnięta, a krawędź dachu wspiera się na dwóch słupach. Spód zadaszenia nad tarasem jest również wykończony drewnem.
Wnętrze domu naturalnie łączy się z otoczeniem przez duże przeszklenia. Budynek ma bardzo racjonalny rozmiar. Powierzchnia użytkowa 130,79 m2 (plus 5,5 m2 kotłowni) pozwala w pełni cieszyć się zaletami domu jednorodzinnego, ale nie przytłacza wielkością. Poddasze jest nieużytkowe. Podłużny, jednotraktowy układ umożliwia swobodne rozplanowanie wnętrza. Wejście do domu znajduje się na dłuższym boku prostokąta, mniej więcej w 1/3 długości traktu. Wnętrze rozplanowano w nowoczesny, czytelny „wagonowy” sposób ze wszystkimi pomieszczeniami dostępnymi z prostego, wewnętrznego korytarza o szerokości 140 cm, z którego przez okno w salonie można mieć widok na taras i ogród. W strefie prywatnej, zajmującej większą część domu, znajdują się dwie łazienki i cztery pokoje. Trzy z nich są przeznaczone na sypialnie, a jeden na gabinet, z możliwością urządzenia tam pokoju gościnnego lub czwartej sypialni.
Dom z powodzeniem zmieści rodzinę z trójką dzieci. Największa sypialnia ma komfortową powierzchnię 18,87 m2 i bezpośredni dostęp do garderoby z oknem. Wysokość pomieszczeń w strefie prywatnej wynosi 3 m, a wysokość w kalenicy całego budynku to 6,45 m.
Strefa wspólna to aż 45,57 m2 pokoju dziennego, jadalni i kuchni połączonych w jedną otwartą przestrzeń. Kuchnia łączy się z jadalnią przez barek, przy którym możliwe jest zjedzenie szybkiego śniadania. To właśnie przestrzeń wspólna, stanowiąca serce domu, robi największe wrażenie. Salon jest wysoki, a jego skośnym sufitem jest drewniane wykończenie spodu dachu. Duże przeszklenia z trzech stron sprawiają, że przestrzeń ta jest pełna światła dziennego. Rozmieszczenie okien umożliwia bezproblemowe ustawienie mebli, nawet dużej kanapy, na której zmieści się cała rodzina. Kształt architektury daje duże możliwości niebanalnego urządzenia domu.
Projekt domu D418; autor: architekt Krzysztof Wolski
Plan domu D418
4. Z antresolą i garażem
Największy z prezentowanych domów ma 177,45 m2 powierzchni użytkowej. To jednokondygnacyjny budynek z poddaszem użytkowym. Powierzchnię domu powiększa duży, wkomponowany w budynek, dwustanowiskowy garaż (33,63 m2) i spore pomieszczenie gospodarcze (6,63 m2), co razem daje 217,71 m2.
Bryła jest bardziej zróżnicowana niż w pozostałych prezentowanych projektach. Ma kształt dwóch prostopadłościanów ustawionych w literę T, nakrytych skośnymi dachami o spadku 40°, przecinającymi się pod kątem 45°. Ramiona bryły (jej wewnętrzne narożniki) tworzą z jednej strony ściany dużego tarasu, a z drugiej strefę wejścia oraz wjazdu do garażu. Bezpośrednio nad tymi miejscami, z obu stron budynku, architekt zaproponował częściowe zadaszenia w formie nowoczesnych pergoli z wkomponowanym oświetleniem. Odcinają się one barwą od elewacji i kolorystycznie nawiązują do dachu z modnym, szarym pokryciem. Trudno się domyśleć, że w bryle kryje się drewniana konstrukcja, ponieważ elewacje wykończone są jasnym tynkiem i okładziną klinkierową. Uzupełnia je jasny kolor stolarki oraz bramy garażowej. Połać dachu nachodzi nieco na ściany szczytowe. W jednej z nich zwraca uwagę wysokie dwukondygnacyjne przeszklenie, przez które widoczny jest pokój dzienny z antresolą.
Ukształtowanie bryły i usytuowanie wejścia w wewnętrznym narożniku (w środku planu) ułatwiło czytelne wydzielenie czterech stref funkcjonalnych, do których zapewniono bezkolizyjny dostęp ze wspólnego holu o powierzchni 9,7 m2. Na parterze znajdują się część gospodarcza z garażem i przejściem do kotłowni, wspólna strefa dzienna oraz pokój z wygodną garderobą i bezpośrednim dostępem do łazienki z oknem. Sypialnia na dole wraz z obsługującymi ją pomieszczeniami ma powierzchnię 26,9 m2 i jest oddalona od strefy dziennej, dlatego może służyć zajęciom lub osobom wymagającym większej prywatności – seniorom lub dorosłym dzieciom. Pokój dzienny i jadalnia są wysokie, bo dwukondygnacyjne, i razem z dość dużą kuchnią stanowią strefę wspólną o powierzchni 50,6 m2. Kuchnia jest połączona z pokojem barkiem jadalnianym, ale równie dobrze można ją wydzielić, bo ma 12,5 m2. Jest z niej dostęp do praktycznej spiżarni o powierzchni 3,2 m2, niezwykle przydatnej dla utrzymania porządku, gdy inwestorzy zdecydują się na pozostawienie otwartego planu. Do wspólnego użytku jest przeznaczone także WC na parterze, znajdujące się niedaleko głównego wejścia.
Na użytkowym poddaszu znalazło się aż 81,64 m2, na których zmieszczono bogaty program przeznaczony dla rodziców z dwójką dzieci. Sypialnie wprawdzie mają powierzchnie poniżej 10 m2, ale powiększają je niższe miejsca pod skosami. Każdej z sypialń towarzyszy wygodna garderoba (schowek), gdzie na pewno zmieszczą się nie tylko ubrania. Z sypialni przewidzianej dla rodziców, w której zaplanowano podwójne łóżko, jest dostęp do prywatnej łazienki z miejscem na natrysk i wannę umieszczoną pod skosem. Bezpośrednio nad nią znajduje się okienko dachowe, przez które można obserwować gwiazdy. Do łazienki dla dzieci wchodzi się z holu. Jest połączona z wydzieloną pod skosem wnęką, w której zorganizowano pralnię. Łazienka jest na tyle duża, że mieszczą się w niej podwójna umywalka oraz wanna, WC i bidet. Światło dzienne wpada przez dwa okna dachowe. Na piętrze znajduje się też spory hol, będący rodzajem antresoli, z której można zajrzeć do pokoju dziennego. Hol doświetlony jest światłem docierającym tu z wysokich okien w salonie.
Projekt domu Z357 D; autor: pracownia Z500
Plan domu Z357
Parter, powierzchnia użytkowa 95,81 m2, netto 136,07 m2
fot. Agnieszka i Marek Sterniccy