Nowoczesna stodoła

Ma zagorzałych zwolenników i grono sceptyków. Jednak mimo że wieszczono już koniec nurtowi stodołowemu, na razie nic na to nie wskazuje. Stodoły mieszkalne są projektowane i wznoszone. To zapewne zasługa architektonicznej formy, która zakorzeniła się w naszym pejzażu i świadomości, a także zapisów miejscowych planów zagospodarowania – nakazujących z reguły budowę domów z dachami o skośnych połaciach.

2. Przejrzysta

Ta bryła nowoczesnej mieszkalnej stodoły jest najbardziej, spośród prezentowanych projektów, zbliżona do dawnego pierwowzoru. Współczesne modyfikacje to wnęka tarasowa i zadaszenie strefy wejścia do domu. Jednak nawet wspomniana wnęka została wpisana w tradycyjną formę, bo tworzy ją zadaszenie dachu domu i fragmenty ścian szczytowych. Analogicznie jak w pierwszym z prezentowanych projektów na fragmentach elewacji jest materiał przywołujący typową stodołę – deski. Co ciekawe, tu również został przeznaczony do wykończenia najbardziej nowoczesnych fragmentów bryły: wnęki, strefy wejścia i bramy garażowej. Taki sposób przeplatania różnych architektonicznych czasów sprawia, że kompozycja staje się naturalna, ponieważ kontrast między tym, co tradycyjne, a tym, co nowoczesne, zostaje złagodzony.

Powściągliwa forma domu jest opakowaniem dla przestrzeni spełniającej współczesne standardy. Jest tu wspólna, przestronna strefa dzienna, przeznaczona dla wszystkich domowników. Salon (34,2 m²) został otwarty na kuchnię (11,4 m²), a dzięki wielkim przeszkleniom także na taras (42,5 m²). Na strefę dzienną, mającą w sumie 45,6 m², przeznaczono aż 43,6% powierzchni użytkowej domu. To bardzo dużo, zważywszy, że są w niej aż dwie strefy nocne. W jednej z nich ulokowano dwie sypialnie (11,8 i 12,1 m²) oraz oddzielającą je łazienkę (5,1 m²). W drugiej przewidziano jedną sypialnię (15,8 m²) i łazienkę (3,3 m²).

Program funkcjonalny parteru dopełniają trzy pomieszczenia, przez które prowadzi trakt komunikacyjny: kotłownia (7,0 m²), garaż (30,2 m²) i przedsionek (7,2 m²).

Stworzenie tak rozbudowanego programu na parterze stało się możliwe za sprawą ekonomicznego gospodarowania przestrzenią – tworzenia powierzchni wielofunkcyjnych, choćby wcielenia komunikacyjnej w jadalniano-salonową.

Mimo wielu funkcji wpisanych w plan domu jest on komfortowy. A to dzięki racjonalnemu rozmieszczeniu pomieszczeń. Najlepszym przykładem jest tu usytuowanie dwóch stref nocnych jak najdalej od siebie – przy przeciwległych ścianach szczytowych i rozdzielenie ich strefą dzienną. W ten sposób została zagwarantowana prywatność w każdej z nich. Co więcej, projekt pozwala na jej stopniowanie i dostosowanie do trybu życia mieszkańców. Jeśli domownicy przyzwyczajeni są do głośnego słuchania muzyki lub prowadzenia rozmów we wspólnej części domu, można ją dodatkowo odseparować od prywatnych, montując drzwi przy przejściu do każdej z nich.

Atutem projektu jest przestronne poddasze (97,1 m²) przeznaczone do indywidualnej adaptacji.

Projekt Przejrzysty jest tak popularny, że doczekał się aż 25 wariantów. Różnią je powierzchnia, liczba pokoi oraz wpisanie garażu w bryłę domu. Oprócz Przejrzystych bezgarażowych są z jedno- lub dwustanowiskowym garażem. Poszczególne wersje różnią się nawet kształtem dachu – powszechniejsze są dwuspadowe, ale są też wersje z dachami czterospadowymi. Wspólne cechy Przejrzystych to szklana elewacja ogrodowa i zasada podziału domowego wnętrza.

Projekt: Przejrzysty – wariant X – Murator C365j; autor projekt: architekt Przemysław Biryło

3. Z ramami

Nowoczesna stodołowa, bezokapowa forma domu została z dwóch stron ujęta w masywne ramy. Nie tylko uatrakcyjniają architektoniczną kompozycję, ale przede wszystkim poprawiają proporcje wysokiej na 8,12 m bryły. Dzięki nim, bez uszczerbku dla architektury, możliwe stało się zaprojektowanie przestronnego, wysokiego poddasza, mającego aż 143,4 m² powierzchni użytkowej. Duże przestrzenie zarówno parteru, jak i poddasza przewidzianego do indywidualnej adaptacji pozwalają na przekształcenie domu w budynek dwurodzinny. Umożliwia to również lokalizacja schodów prowadzących na poddasze – wprost z wiatrołapu.

Przed adaptacją poddasza na cele mieszkalne parter będzie wygodnym lokum dla czteroosobowej rodziny.

Z przestrzeni dolnej kondygnacji zostały wydzielone trzy sypialnie (14,2-17,2 m²) – najmniejsza z garderobą (4,2 m²). Tuż przy sypialniach znajdują się duża, dostępna z korytarza (16,0 m²) łazienka (6,2 m²) i WC (3,1 m²).

Strefa nocna zajmuje ponad połowę powierzchni mieszkalnej parteru (55,4%). O tym, jak ważna jest w tym domu część prywatna, świadczy także nietypowy dostęp do dużego tarasu (34,9 m²) i ogrodu – niemal taki sam z każdej sypialni, jak z salonu.

Strefa dzienna zajmuje mniej przestrzeni dolnej kondygnacji niż nocna. Ma 44,2 m², co stanowi 31,4% powierzchni mieszkalnego parteru. To salon z jadalnią (29,2 m²) z szerokim przejściem do dużej kuchni (15 m²). Interesująca jest lokalizacja spiżarni (3,1 m²) – na granicy między jadalnią a kuchnią – gwarantująca zasłonięcie rozgardiaszu na blacie kuchennym.

W domu jest rozbudowane zaplecze gospodarcze. Jest tu duża kotłownia (10,9 m²) z przejściem do korytarza w strefie nocnej. Takie rozwiązanie sugeruje jej dodatkową funkcję – pralni. Jest też pomieszczenie gospodarcze (7,9 m²) z przejściem do dużego garażu (44,1 m²), który po części może być schowkiem, i dalej do przedsionka (7,6 m²).

Projekt: Niestandardowy (z wentylacją mechaniczną i rekuperacją) – Murator EC408; autor projektu: architekt Grzegorz Kaliciak

4. Wyrośnięta

Dom nie ma proporcji typowych dla tradycyjnej stodoły, a jednak umieściliśmy go wśród jej unowocześnionych wersji. Przesądziło o tym rozłożenie materiałów elewacyjnych korygujące proporcje bryły – optycznie obniżające ją i upodabniające do pierwowzoru. Istotny był też stromy dach (40°) i przeciągnięcie pokrywającego go materiału w dół na ściany. W ten sposób połacie sprawiają wrażenie większych, a ściany niższych.

To dom o niedużej powierzchni zabudowy 69,6 m², pozwalającej na realizację projektu bez uzyskiwania pozwolenia na budowę, nawet na bardzo małej działce – mającej zaledwie 272,56 m².

Mimo zminimalizowania powierzchni parceli dom ma 96,3 m² powierzchni użytkowej i może w nim wygodnie żyć czteroosobowa rodzina. Osiągnięcie tego było możliwe dzięki wysokiej ściance kolankowej – mierzącej aż 140 cm, która pozwoliła na wydzielenie z poddaszowej przestrzeni dwóch wygodnych sypialń z prywatnymi garderobami. Mniejszej (o powierzchni użytkowej 10,5 m²/netto 11,6 m²) z małą garderobą (1,8 m²/2,6 m²) i większej (12,5 m²/14,6 m²) z blisko dwukrotnie większą garderobą (3,9 m²/4,5 m²).

Na poddaszu są jeszcze dostępne z korytarza pralnia (1,5 m²/2,2 m²) oraz łazienka (6,3 m²/7,4 m²).

Wysoka ścianka kolankowa zminimalizowała różnicę między powierzchnią netto a użytkową poddasza i ułatwiła aranżację pomieszczeń.

Kolejny prywatny pokój w domu jest nieduży (9,4 m²) i znajduje się na dolnej kondygnacji, tuż przy łazience (5,6 m²). Jednak parter został przeznaczony głównie na wspólną przestrzeń domowników. Otwarta strefa dzienna – salon połączony z kuchnią (w sumie 30,5 m²) – stanowi blisko 60% jego powierzchni użytkowej. Powiększają ją okna umieszczone aż na trzech ścianach, przy czym przeszklenia na dwóch sąsiednich są wysokie – od podłogi niemal do sufitu. Jedno z nich jest również wyjściem na taras (12,0 m²).

Projekt Przebojowy ma jeszcze 55 innych wariantów, które są bardzo różnorodne. Część z nich, tak jak prezentowany, to domy nowoczesne o bezokapowych dachach, a część to budynki nawiązujące do architektury tradycyjnej, z charakterystycznymi wysuniętymi okapami dachu. Poza tym zróżnicowany jest metraż Przebojowych. Są wśród nich domy mające 52 m² (plus poddasze do adaptacji) i takie, które mają blisko 100 m². Różnice powierzchni przekładają się na inną liczbę pomieszczeń – w domach jest od dwóch do sześciu pokoi. Przebojowy, zgodnie ze swoją nazwą, jest niezwykle popularny. Zapewne przyczyniły się do tego możliwość ograniczenia formalności, a także dostosowania programu domu do upodobań przyszłych domowników i ich zmieniających się potrzeb.

Projekt: Przebojowy 4N – Murator A111N+AR4; autorka projektu: architekt Katarzyna Słupeczańska

5. Z dostawionym garażem

Tym razem archetypiczny kształt domu został unowocześniony przez dostawienie do niego mniejszej bryły z dachem płaskim, przechodzącej w zadaszenie strefy wejścia. W ten sposób tradycyjna forma została wzięta we współczesny nawias. Płaski dach, przecinający w połowie całą ścianę szczytową i ponad połowę elewacji frontowej, dynamizuje architektoniczną formę. Jest głównym urozmaiceniem powściągliwej i oszczędnej architektury.

Dostawiona do głównej bryły mieszkalnej mniejsza i niższa pełni funkcje gospodarczo-pomocnicze – są w niej jednostanowiskowy garaż (18,2 m²) i duża kotłownia (10,4 m²), będąca pomieszczeniem przechodnim z wyjściem do ogrodu i wejściem do garażu. Dzięki temu poza podstawową funkcją grzewczą może stać się także miejscem na sprzęt ogrodowy lub spiżarnią do przechowywania zakupów.

W tym niedużym domu o powierzchni użytkowej 114,4 m² może wygodnie żyć nawet pięcioosobowa rodzina. Pozwalają na to usytuowana na poddaszu strefa nocna z trzema sypialniami (8,3/10,2 m² – 12,4/15,0 m²) i sypialnia na parterze. Programy tych dwóch stref prywatnych dopełniają łazienki – większa na poddaszu (6,0/7,3 m²) i mniejsza na parterze (3,5 m²). Ważnym pomieszczeniem jest także pralnia (2,1/2,9 m²) w części nocnej górnej kondygnacji.

Strefa dzienna stanowi ponad 57% powierzchni użytkowej parteru. To salon (31,0 m²)połączony z kuchnią (6,2 m²) i dużymi przeszkleniami łączący się z tarasem (32,4 m²). Dzięki temu sprawia wrażenie znacznie większej, niż wskazywałyby na to przypisane do niej metry kwadratowe.

Projekt Codzienny ma pięć innych wariantów. W przeciwieństwie do prezentowanego to domy nawiązujące do tradycyjnej architektury. Różnią się powierzchnią, liczbą pokoi. Są wśród nich wersje bezgarażowe i te z garażem jednostanowiskowym. Stanowią jedną rodzinę projektową za sprawą podobieństw planów.

Projekt: Codzienny – wariant IX – Murator C117i; autor projekt: architekt Przemysław Biryło