Domy małe i funkcjonalne

Przekonują, że nawet niewielka powierzchnia może zagwarantować domownikom wygodne życie. Przedstawione przez nas projekty mają od 46,4 m 2 do niespełna 100 m 2 powierzchni użytkowej. Architekci wykorzystali różnorodne projektowe rozwiązania i stworzyli odmienne stylistycznie domy. Jednak we wszystkich priorytetem było ekonomiczne i racjonalne wykorzystanie domowej przestrzeni.

1. Parterowy z poddaszem

Projekty Miarodajne są jednymi z najchętniej wybieranych z Kolekcji Muratora. Swoją popularność zawdzięczają przede wszystkim przemyślanym planom – funkcjonalnym i racjonalnie wykorzystującym powierzchnię, co przekłada się na ekonomię budowy. Kolejny ich atut to rozwojowość – we wszystkich Miarodajnych poddasza zostały przewidziane do indywidualnej adaptacji, pozwalającej na rozłożenie kosztów budowy w czasie. Poza tym to projekty dla zwolenników współczesnej architektury nawiązującej do tradycji. Domy mają modną dziś formę mieszkalnej stodoły, ale tym razem z reguły ma ona klasyczne wysunięte okapy, widoczne orynnowanie. Brak ścianki kolankowej i nieduży kąt nachylenia dwuspadowego dachu nadaje bryle sielski charakter kojarzony z tradycyjną wiejską zabudową. Unowocześniająco na architekturę oddziałuje dynamiczna kompozycja elewacyjna tworzona przez materiały wykańczające.

Spośród aż 30 projektów Miarodajnych tylko jeden ma nowocześnie zredukowane okapy. Tym razem służy to możliwości bliźniaczania najmniejszego z Miarodajnych.

Aby lepiej zrozumieć fenomen tych projektów, przeanalizujmy jeden z nich – w wariancie VII (C333g).

To, co najbardziej w nim uderza, to zredukowanie do minimum powierzchni przeznaczonej jedynie na komunikację. W tym domu, o powierzchni użytkowej 67,2 m² z poddaszem do adaptacji mającym 41,2 m², zajmuje ona jedynie 1,7 m². Jest to mały korytarzyk w strefie nocnej. Na uwagę zasługuje fakt, że nawet zaproponowana w projekcie przestrzeń na schody prowadzące na poddasze nie jest jedynie komunikacyjna, ponieważ niemal pod całym ich biegiem znajduje się szafa.

Przy ekonomicznym, kompaktowym projektowaniu przestrzeni bardzo istotne jest jednoczesne zapewnienie odrębności różnych funkcjonalnie stref. I tak jest w tym domu. Otwartą strefę dzienną – salon (28,1 m²) połączony z kuchnią (7,0 m²) – od strefy nocnej oddziela masywna ściana z niedużym przejściem, w którym można zamontować drzwi.

Także strefa nocna została zaprojektowana z troską o prywatność jej mieszkańców. Są tu dwie sypialnie o niemal identycznej powierzchni (blisko 10 m²), między którymi umieszczono łazienkę (5,2 m²) pełniącą funkcję bufora akustycznego.

Program dolnej kondygnacji uzupełniają duża kotłownia (7,4 m²) i połączony z nią przejściem przestronny przedsionek (4,9 m²). Oba pomieszczenia mogą pełnić dodatkowe funkcje schowka i garderoby.

Przed adaptacją poddasza w domu może wygodnie żyć trzyosobowa rodzina. Po adaptacji możliwości użytkowe domu mogą się znacznie zwiększyć, ponieważ z poddaszowej przestrzeni uda się wydzielić na przykład dwa pokoje i łazienkę. Architekt zadbał o przyszłe ułatwienie aranżacji tej części, uwzględniając w projekcie domu bez ścianki kolankowej przedścianki, przy których będzie można ustawiać meble. Ten przykład pokazuje, jak precyzyjnie przemyślany został projekt.

Omówiony Miarodajny jest bezgarażowy, ale wśród innych z rodziny są propozycje z garażami jedno- lub dwustanowiskowymi, ulokowanymi w głównej bryle lub dobudowanej do niej.

Projekt: Miarodajny – wariant VII – C333g; autor projektu: architekt Przemysław Biryło

2. Wysoki

Tym razem niewielki dom o powierzchni użytkowej 65,6 m² z poddaszem do indywidualnej adaptacji, mającym 57,3 m², ma odmienną od poprzedniego architektoniczną formę. Bryła domu jest na wskroś nowoczesna – wysoka (8,35 m), przekryta bezokapowym dachem, którego granica została zgodnie z obecnymi trendami przesunięta na elewacje. Takie rozwiązanie służy optycznemu poprawieniu proporcji bryły kryjącej wysokie poddasze pod dachem o dużym kącie nachylenia (42°), ze ścianką kolankową mającą (...m). Jej wysokość przekłada się na możliwości użytkowe poddasza. Mimo że ma podobną do poddasza z poprzedniego projektu powierzchnię netto, użytkowa jest aż o 16,1 m² większa, co pozwoli na wydzielenie większej liczby pomieszczeń na poddaszu.

Przed jego adaptacją w domu mogą wygodnie żyć dwie osoby – plan parteru przewiduje bowiem dwa pokoje – dzienny (26,8 m²), otwarty na kuchnię (10,6 m²) oraz sypialnię (12,3 m²), która wraz sąsiadującymi pomieszczeniami: łazienką (5,4 m²) i pralnią (4,4 m²) z przejściem do kotłowni (4,6 m²) stanowi strefę nocną. Analogicznie jak w poprzednim projekcie strefy dzienną i nocną oddziela masywna ścian z przejściem, w którym można zamontować dodatkowe drzwi będące barierą dla dźwięków. Kolejna analogia dotyczy wielofunkcyjności domowych przestrzeni. Przykładowo, trakty zostały włączone do strefy dziennej, a rolę wyłącznie komunikacyjną odgrywa jedynie mały korytarz (3,2 m²) w strefie nocnej.

Interesująco w projekcie tak niedużego domu prezentuje się część dzienna z dużą kuchnią o długiej profesjonalnej zabudowie w kształcie litery L i wyspie kuchennej. O odbiorze wspólnej domowej przestrzeni przesądzają przeszklenia tarasowe na dwóch sąsiednich ścianach otwierające ją na przestronny narożny taras (30,7 m²), który w pogodne, ciepłe dni może stać się naturalnym przedłużeniem strefy dziennej. Jest na nim miejsce na podstrefę jadalnianą i część przeznaczoną na relaks.

Projekt Dla każdego ma w sumie 20 wariantów. Ich wspólna nazwa wiele mówi o różnorodności. Są wśród nich domy dla zwolenników nowoczesnej architektury (jak prezentowany) i ich wersje dla wolących tę bardziej tradycyjną (z wysuniętymi okapami). Są z zaaranżowanymi poddaszami i przeznaczonymi do indywidualnej adaptacji. Zaprojektowane z myślą o mniej licznych (dwuosobowych) i bardzo licznych (nawet siedmioosobowych) rodzinach. Z definicji to projekty domów ekonomicznych, więc z reguły nie mają garażu, jest tylko jeden wyjątek – wariant z garażem jednostanowiskowym dostawionym do bryły mieszkalnej.

Projekt: Dla każdego N pa – Murator A109N/1; autorka projektu: architekt Ewa Dziewiątkowska

3. Z garażem

Decyzja o budowie niedużego, niedrogiego domu nie zawsze musi wiązać się z rezygnacją z garażu. Ten projekt został stworzony z myślą o inwestorach, którym zależy na takim rozwiązaniu. Co istotne, tym razem garaż (23,5 m²) poza swoją podstawową funkcją może pełnić także inne, pomocnicze. Mimo stosunkowo niedużej powierzchni możliwe jest w nim wygospodarowanie miejsca na regały i zwiększenie w ten sposób możliwości magazynowych domu. Poza tym garaż jest tu ważnym węzłem komunikacyjnym – przechodzą przez niego trakty prowadzące z/do ogrodu, kotłowni (4,5 m² powierzchni użytkowej/6,9 m² powierzchni netto) i schowka (2,3 m²). Pozwoliło to na stworzenie bardzo praktycznego zaplecza gospodarczego, co w przypadku niedużej powierzchni użytkowej domu (91,2 m²) ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia codziennego komfortu domownikom.

W tym projekcie poddasze jest użytkowe. Zaplanowano tu wygodną strefę nocną z trzema sypialniami (10,2/15,2 m² – 13,0/16,6 m²). Przy największej z nich jest funkcjonalna prywatna garderoba (3,5/6,9 m²).

Poddaszowa strefa nocna została podzielona na dwie podstrefy ulokowane na przeciwległych krańcach bryły i rozdzielone przestrzeniami buforowymi – klatką schodową (5,0 m²), łazienką (4,2/6,9 m²), korytarzem (5,3 m²) i garderobą (1,1/1,9 m²). Taki podział poddaszowej przestrzeni zagwarantuje prywatność w każdej z podstref, z których ta z jedną sypialnią może zostać przeznaczona dla rodziców, a ta z dwoma – dla dzieci.

Rozbudowana, jak na nieduży dom, strefa prywatna dla czteroosobowej rodziny będzie łatwa do zaaranżowania dzięki wysokiej ściance kolankowej (1,09 m).

Domownicy mogą wspólnie spędzać czas w otwartej strefie dziennej na parterze – pokoju (20,3 m²) połączonym z kuchnią (5,2 m²). Tę niewielką przestrzeń optycznie powiększają dwa duże tarasowe przeszklenia usytuowane na sąsiednich ścianach. Z kolei jej funkcjonalnym przedłużeniem może stać się duży narożny taras (36,6 m²), przy którym została zaprojektowana pergola, którą można przekryć szklanym zadaszeniem.

Usytuowanie tarasu od frontu i z boku domu sprawia, że projekt jest dobrą propozycją na działki z wjazdem od południa.

Program funkcjonalny parteru uzupełniają łazienka (3,2 m²) i przedsionek (3,3 m²) z miejscem na dużą szafę.

Projekt, podobnie jak pierwszy z prezentowanych, jest propozycją dla inwestorów gustujących w skromnej architekturze odwołującej się do tradycji. Prosta archetypiczna forma domu z dwuspadowym dachem z okapami zostaje tu uatrakcyjniona głównie przez dużą narożną tarasową pergolę.

Projekt: Szafirowy – Murator C367; autorka projektu: architekt Izabela Mandla

4. Piętrowy

Dwie pełne kondygnacje pozwoliły na maksymalnie ekonomiczne wykorzystanie domowej przestrzeni. Różnica między powierzchnią użytkową (79,6 m²), a netto (84,5 m²) jest znikoma. Wynika z powierzchni nieużytkowej kotłowni i obniżenia wysokości części przedsionka przez bieg schodów. Wysokość górnej kondygnacji niemal taka sama jak piętra (2,73 i 2,67 m) pozwoliła na wydzielenie z niedużej powierzchni (43,2 m²) przestronnej łazienki (6,2 m²) z oknem i aż trzech sypialń (9,1-9,5 m²). Najmniejszą powiększa optycznie duże narożne okno, a funkcjonalnie wnęka na garderobę (3,7 m²). Taka strefa zapewni prywatność członkom czteroosobowej rodziny.

Aż 75% powierzchni netto parteru została przeznaczona na strefę dzienną – salon (25 m²) połączony z kuchnią (6,0 m²). Program dolnej kondygnacji dopełniają łazienka (2,1 m²), kotłownia (4,1 m²) oraz przedsionek (3,3/4,1 m²).

Podobnie jak w poprzednim projekcie stosunkowo nieduża strefa dzienna sprawia wrażenie znacznie większej dzięki tarasowym przeszkleniom usytuowanym na sąsiednich ścianach. Tym razem łączą one domową przestrzeń z dwoma tarasami – dużym narożnym (31,9 m²), zlokalizowanym od frontu i z boku domu, oraz mniejszym (13,1 m²) na tyłach bryły. Tarasy zapewniające ekspozycję na trzy strony świata pozwolą na precyzyjne dostosowanie tarasowego życia do bieżących oczekiwań domowników związanych z intensywnością doświetlenia promieniami słonecznymi. Istotną rolę w rozciąganiu strefy dziennej na zewnątrz odgrywa także narożne okno w kuchni.

Ten mały, mający niespełna 80 m² powierzchni użytkowej, dom sprawia wrażenie większego zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Wewnętrzny efekt osiągnięto za sprawą przemyślanego rozmieszczenia i wielkości przeszkleń. Zewnętrzny – to przede wszystkim zasługa zadaszeń przy obu kondygnacjach. Dzięki okapom wysuniętym na blisko 90 cm i ujednoliceniu ich podbitek z fragmentami elewacji bryła domu sprawia wrażenie znacznie szerszej, niż wskazywałaby na to jej podstawa (7,4 x 8,0 m). Poszerzają ją także narożne okna umieszczone w przeciwległych krańcach frontu domu.

Wysoka bryła (8,4 m) o tak niedużej podstawie wymagała zdecydowanej korekty optycznej. Opisane poszerzenie spełniło część zadania. Pełna korekta była możliwa przez dodatkowe optyczne obniżenie bryły domu, a to osiągnięto przez zróżnicowanie materiałów elewacyjnych i przemyślane ich rozłożenie w przeplatające się pasy.

Projekt: Melodyjny – wariant I – Murator C364a; autor projektu: architekt Przemysław Biryło

5. Minirezydencja

To nietypowy dom. Choć jest nieduży – ma tylko 99,7 m² powierzchni użytkowej, sprawia wrażenie znacznie większego i luksusowego. Jest interesującą propozycją dla inwestorów, którym nie zależy na mnożeniu metrów kwadratowych powierzchni ani liczby pomieszczeń, natomiast chcieliby zamieszkać w domu nasuwającym skojarzenia z rezydencją.

Ten projekt przedstawia właśnie nowoczesną architekturę rezydencjalną z racjonalnym planem dla pięcioosobowej rodziny.

O architektonicznym charakterze przesądziła forma – powiększana i urozmaicana przez nakreślone z rozmachem ramy towarzyszące mieszkalnej bryle. Ramy nie są przypadkowe – otaczają część tarasów i strefę wejścia. Z jednej strony eksponują otoczone przez nie przestrzenie, z drugiej – umożliwiają ich zadaszenie na przykład taflami szkła hartowanego ułożonym na przewidzianych w projekcie pergolowych dachach.

Rozrzeźbiając bryłę domu, powiększono ją z każdej strony. Wprawdzie najbardziej od frontu, ale nie zapomniano także o mniej eksponowanych elewacjach, choćby tylnej czy bocznej – garażowej.

Co ciekawe, masywne ramy powiększają nie tylko bryłę domu, ale także jego wewnętrzną przestrzeń. To przez fakt, żeotaczają duże powierzchnie tarasów, a ich ramy i pergole oglądane z wnętrz sprawiają, że przyporządkowane do nich części przypominają wewnętrzną przestrzeń. Dotyczy to zarówno tarasu usytuowanego od frontu i z boku bryły, jak i na jej tyłach.

To niejedyny zabieg rozciągający wnętrze domu. Kolejnym jest przemyślane zaprojektowanie osi widokowych pokrywających się z traktami komunikacyjnych i zakończonych przeszkleniami prowadzącymi wzrok do ogrodu. Pierwsza z nich zaczyna się w przedsionku (3,6 m²), już za progiem drzwi wejściowych, i biegnie przez części wypoczynkową strefy dziennej i jadalnianą (w sumie 30,6 m²) do przeszkleń tarasowych. Tuż obok tej najdłuższej, rozwidlającej się osi widokowej została zaprojektowana następna – przechodząca z salonu i jadalni do narożnego okna w kuchni (7,4 m²). W ten sposób granice strefy dziennej zostały zatarte aż z trzech stron. Z czwartej również zostaje ona rozciągnięta, ale w inny sposób. Tym razem w roli powiększacza występuje szeroki hol (5,4 m²) płynnie łączący się z salonem.

Jednak w najbardziej efektowny sposób wnętrze zostaje otwarte przez dwa szklane narożniki strefy dziennej (przy jadalni i kuchni). Zapewniane przez nie dwupłaszczyznowe otwarcia są bezkonkurencyjne w łączeniu przestrzeni.

Strefa prywatna w tym domu to trzy sypialnie (od 11,1 do 13,9 m²) i dostępna z korytarza łazienka (4,8 m²) oraz WC zlokalizowane przy jej granicy z holem, prowadzącym do strefy dziennej. Tak jak w innych prezentowanych projektach, większe odizolowanie części wspólnej od prywatnej domu będzie możliwe dzięki zamontowaniu w przejściu między nimi dodatkowych drzwi.

W roli domowego zaplecza gospodarczego występuje duża kotłownia (9,4 m²) z wyjściami do ogrodu i garażu (18,4 m²) połączonego przejściem z przedsionkiem. Powierzchnia kotłowni i jej lokalizacja pozwolą, by pełniła różne dodatkowe funkcje – na przykład schowka ogrodowego, spiżarni albo pralni.

Program parteru w bardzo praktyczny sposób powiększa garderoba (2,1 m²) przy przedsionku, która kryjąc rozgardiasz, gwarantuje domowej przestrzeni reprezentacyjny charakter, a ten, jak już wspominaliśmy, ma być wizytówką domu.

Projekt Bajeczny występuje w sześciu wariantach. Jedynie prezentowany ma dach płaski, pozostałe mają skośne – cztero- i wielospadowe. Domy mają różne powierzchnie, liczbę pokoi. Występują w wersjach bezgarażowych i z garażami jedno- albo dwustanowiskowym. Wszystkie są parterowe i mają analogiczne podziały domowej przestrzeni.

Projekt: Bajeczny widok – wariant VI – Murator M183f; autorka: architekt Katarzyna Słupeczańska

6. Z czterospadowym dachem

Najmniejszy z prezentowanych przez nas domów – o powierzchni użytkowej 46,4 m² z małym poddaszem (9,5 m²) do indywidualnej adaptacji będzie interesującym alternatywnym rozwiązaniem dla dwu- lub trzypokojowego mieszkania. To atrakcyjna propozycja zwłaszcza dla zwolenników czterospadowych dachów i tworzonych przez nie klimatycznych poddaszy. Takie są przestrzenie ograniczone z kilku stron skośnymi połaciami. Tym razem jest to przytulność wręcz spektakularna, ponieważ w domu nie ma ścianki kolankowej, a dach ma nieduży kat nachylenia – 35°. Schodzące do podłogi połacie wprawdzie znacząco ograniczają wartość użytkową poddaszowej powierzchni (przy podłodze mającej blisko 50 m², powierzchnia uznawana za użytkową jest ponad pięciokrotnie mniejsza), ale nadają przestrzeni kameralny, nastrojowy charakter.

Przed adaptacją górnej kondygnacji na cele mieszkalne w domu będą dwa pokoje – dzienny (17,5 m²) połączony z kuchnią (7,6 m²) oraz sypialnia (10,6 m²). Nieduże powierzchnie, dzięki ich otwarciu, zyskują na przestronności. Tym razem nietypowo nie ograniczono się do standardowych otwarć – salonu na kuchnię i strefy dziennej na ogród. Aby maksymalnie rozciągnąć optycznie domową przestrzeń, zrezygnowano z klasycznej pełnej ściany między pokojem dziennym a sypialną. Zastąpienie jej szklaną przegrodą z rozsuwanymi drzwiami sprawia, że wnętrza przenikają się wzajemnie i stają się elastyczne, dostosowując się do bieżących potrzeb domowników.

Kluczowe dla powiększenia dolnej kondygnacji jest tarasowe przeszklenie mające blisko 7,5 m długości.

Planu parteru dopełniają łazienka (4,3 m²), kotłownia (4,0 m²) i przedsionek (6,4 m²).

W tym małym domu może wygodnie żyć dwu-, a po adaptacji poddasza trzyosobowa rodzina. O komforcie życia przesądzi bardzo ekonomiczne wykorzystanie domowej powierzchni. Autorowi projektu do minimum udało się zredukować tę przeznaczoną tylko na komunikację – to jedynie fragment przedsionka, w którym zaproponowane schody na poddasza zaczynają bieg.

Bryła domu nawiązuje do tradycyjnych rozwiązań, choćby za sprawą kształtu dachu i jego wysuniętych okapów. O współczesności przypomina ukryte orynnowanie i dynamiczne rozłożenie materiałów elewacyjnych – tynku oraz drewnianej/drewnopodobnej oblicówki.

Projekt: Ładny – Murator C502; autor projektu: architekt Przemysław Biryło