Dom w kontekście

Mówiąc o kontekście architektonicznym miejsca, odnosimy się do bardzo szerokiego pojęcia krajobrazu kulturowego, czyli takiego, który jest kształtowany przez człowieka. Może być piękny i harmonijny lub chaotyczny i zdegradowany. Wszystko, co nas otacza – poza niewielkimi obszarami naszej planety nienaruszonymi działaniem człowieka – to krajobraz kulturowy. Przekształcanie go jest procesem ciągłym i nieuniknionym.

Kontekst architektoniczny tworzą budynki – nie tylko ich wygląd, lecz takie powiązania między nimi. W zależności od ich wyglądu, wieku, stanu zachowania czy cech regionalnych ten kontekst może być bardziej jednoznaczny i cenniejszy lub słabszy oraz nieokreślony. Gdy jest wyrazisty, może być jednym z elementów tożsamości miejsca. Dobrym przykładem ilustrującym to zagadnienie są niektóre miejscowości, w których zachowano dużo architektury tradycyjnej lub ciągle buduje się w nawiązaniu do lokalnej tradycji (na przykład Kazimierz Dolny, część miejscowości uzdrowiskowych). Wyrazisty kontekst architektoniczny może tworzyć również zabudowa młodsza, ale jednolita stylistycznie.

Dziś, w drugim dziesięcioleciu XXI w., krajobraz kulturowy zurbanizowanych obszarów Polski jest w większości zdegradowany. Najgorzej jest na obrzeżach miast. Zjawisko tak zwanej suburbanizacji, czyli rozwoju zabudowy na terenach podmiejskich, dotychczas użytkowanych najczęściej rolniczo, objęło całą Polskę. Młode „przedmieścia” wyglądają równie chaotycznie w różnych częściach kraju, a za przyczyny takiej sytuacji można uznać w równym stopniu brak planów miejscowych oraz niewrażliwość inwestorów i projektantów na otoczenie.