Ogrodzenia

Radosław Murat
Radosław Murat

Nie ma u nas zwyczaju pozostawiania posesji bez najmniejszego choćby płotu. Aby pomóc w wyborze ogrodzenia, podsuniemy zatem kilka koncepcji, omówimy ich wady i zalety oraz podzielimy się wskazówkami wykonawczymi. Przedstawimy też szacunkowe koszty popularnych modeli ogrodzeń.

Trzy filary udanej budowy

1. Planowanie

Dobry plan pomoże uniknąć chaosu. Uchroni przed niepotrzebnymi stratami czasu i zbędnymi wydatkami. Przed budową warto przemyśleć harmonogram, dobór rozwiązań i materiałów.

2. Budowa

Czas wdrożyć plany i projekty. Podpowiadamy, jak poprowadzić poszczególne prace, aby odnieść zamierzony sukces i uniknąć błędów.

3. Kontrola wydatków

Budowę i wykańczanie domu należy prowadzić z kalkulatorem w ręku. Na każdym etapie warto sprawdzać ceny produktów i robocizny.

plb-ogrodzenia.jpeg
Ogrodzenie panelowe – o prostej budowie, ale dość estetyczne, tanie i nadające się nawet do samodzielnego montażu fot. WIŚNIOWSKI
plb-ogrodzenia.jpeg
Płot – klasyczne drewniane ogrodzenie, polecane zwłaszcza na posesje ulokowane w otoczeniu pól, łąk i lasów. Proste w budowie, lecz wymagające częstych zabiegów konserwacyjnych fot. JEDYNKA
plb-ogrodzenia.jpeg
Ogrodzenie przęsłowe – najbardziej u nas popularne. Ma podmurówkę, murowane, betonowe, kamienne lub metalowe słupki, a między nimi przęsła - przeważnie ze stali lub drewna fot. RÖBEN
plb-ogrodzenia.jpeg
Mur - ściana otaczająca całą działkę lub jej część może przytłaczać monumentalnością albo - przeciwnie - dodać działce romantyczności. Zależy, w jakim otoczeniu stoi i jak jest zbudowana fot. STEGU

1. Planuj

Jednym wystarczy zwykły parkan ze stalowej siatki, by tylko wytyczyć obrys działki, inni zechcą ukryć dobra za wysokim murem, większość jednak pragnie, by ogrodzenie stało się architektonicznym dopełnieniem domu i współgrało z nim stylistycznie.

Pierwsze, co powinniśmy przemyśleć, wybierając ogrodzenie, to jego funkcja. Czy ma być trudną do sforsowania barierą, czy jedynie znacznikiem wydzielającym nasz teren prywatny. Drugą kwestią jest styl architektoniczny domu i sposób jego wykończenia. Jeśli w trakcie budowy nie wiemy jeszcze, jak ostatecznie będzie wyglądać elewacja i czym pokryjemy dach, wstrzymajmy się z projektowaniem i budową ogrodzenia, aż zapadną co do tego ostateczne decyzje. Planując ogrodzenie, dbajmy również o to, by dobrze wkomponować je w otaczający krajobraz.

Ogrodzenie tymczasowe

Jeśli inwestycji nie zainaugurowała budowa ogrodzenia, co jest dość rzadką praktyką, wtedy należy teren otoczyć choćby prowizorycznym parkanem. Jest on potrzebny nie po to, aby powstrzymać złodziei, bo ci, gdy zechcą wynieść parę worków zaprawy lub ukraść betoniarkę, i tak sobie poradzą. Ważne natomiast, by nikt niepowołany nie dostał się na plac budowy i nie zrobił sobie krzywdy, bo my jako inwestorzy będziemy za to odpowiadać.

Najkorzystniej jest wypożyczyć ogrodzenie tymczasowe. Parkany takie produkowane są ze stali ocynkowanej. Do wyboru mamy ażurowe, gdzie wypełnieniem między słupkami jest sztywna siatka, albo pełne – przęsła zrobione są ze słupków i blachy profilowanej. Te drugie pozwalają zasłonić widok na budowę, ale są niestety droższe. Oprócz przęseł będziemy też potrzebować przenośnych fundamentów, czyli specjalnych betonowych podpór. Mają one przyszykowane otwory, w które wsuwa się słupki. Dzięki takiemu sposobowi montażu ogrodzenie łatwo się ustawia i równie łatwo demontuje. Gdy wypożyczalnia jest za daleko, można zbić parkan z desek lub belek i płyt OSB, które być może da się później wykorzystać do innych celów.

plb-ogrodzenia.jpeg
Wypełnienie metalowych przęseł może utworzyć pięciolinia z cienkich stalowych prętów fot. Wiktor Greg
plb-ogrodzenia.jpeg
Metalowe parkany dostępne są w kilku kolorach, a u producenta można zamówić wersję w dowolnym kolorze z palety RAL. Ta opcja wymaga jednak dopłaty fot. Kalbar

Legalne ogrodzenie

  • Ogrodzenia nie mogą przekraczać granicy posesji oraz linii rozgraniczającej drogę, która jest ustalona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy.
  • Przed rozpoczęciem prac geodeta powinien wytyczyć usytuowanie fundamentu pod ogrodzenie.
  • Do wysokości 180 cm ogrodzenie nie może być zakończone zaostrzonymi elementami.
  • Budowę ogrodzenia - zarówno od strony ulicy, jak i między posesjami - trzeba zgłosić tylko wówczas, gdy ma ono przekraczać 2,20 m wysokości.
  • Po zgłoszeniu zamiaru budowy ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m czekamy 21 dni. Jeśli w tym czasie urząd nie wniesie sprzeciwu - możemy przystąpić do jego montażu.
  • Miejsce usytuowania bramy powinno być określone w planie zagospodarowania terenu, który przygotowuje się wraz z pozostałą dokumentacją projektową. Lokalizacja zjazdu na drogę publiczną (a więc i bramy) wymaga zgody zarządcy tej drogi - chyba że taki zjazd jest już urządzony. Zmiana ustalonej lokalizacji również wymaga zezwolenia zarządcy drogi - warunkiem jej udzielenia jest, żeby zjazd ulokowany w nowym miejscu nie zagrażał bezpieczeństwu ruchu, nie utrudniał dostępu do innych posesji i nie kolidował z urządzeniami umieszczonymi na ulicy. Furtka może być usytuowana w dowolnym miejscu ogrodzenia.
  • Bramy i furtki nie mogą stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt, a w budynkach wielorodzinnych i publicznych utrudniać dostępu osobom na wózkach inwalidzkich.
  • Minimalna szerokość furtki (w świetle słupków) wynosi 0,9 m, a bramy - 2,4 m.

Siatka - najtańsza propozycja

Ten ogrodzeniowy kopciuszek przychodzi nam z pomocą, gdy musimy ogrodzić rozległy obszar. Wówczas reprezentacyjny parkan budujemy jedynie od strony drogi sąsiadującej z działką, resztę okalamy stalową siatką. Taka metoda sprawdza się też na mniejszych działkach, sąsiadujących bezpośrednio z innymi.

Siatka może być ocynkowana, ocynkowana i pomalowana lub powleczona plastizolem, wszystko po to, żeby nie zagroziła jej korozja. W sprzedaży są klasyczne siatki splatane lub zgrzewane – znacznie mniej elastyczne, ale solidniejsze i trwalsze.

Siatka sprzedawana jest w rolkach. Dobiera się do niej słupki ze stalowych kształtowników o przekroju okrągłym albo kwadratowym. One również są zabezpieczone przed korozją, a więc ocynkowane i pomalowane bądź też powleczone plastizolem. Dostępne są również słupki z tworzywa sztucznego wzmocnionego stalowymi drutami, z pewnością lżejsze od stalowych i zupełnie odporne na rdzewienie. Oprócz zwykłych słupków konieczne są też narożne. Potrzeba także pewnych akcesoriów montażowych - obejm lub drutu napinającego.

plb-ogrodzenia.jpeg
Każdy model ogrodzenia metalowego z kolekcji producenta ma stylistycznie dobraną bramę i furtkę fot. WIŚNIOWSKI
plb-ogrodzenia.jpeg
Przy długich lub łączonych przęsłach część ciężaru stalowej konstrukcji biorą na siebie wsporniki o kształcie litery T zakotwione w cokole fot. Andrzej Szandomirski

Lekkie, proste i łatwe

Tak można podsumować bogatą ofertę ogrodzeń panelowych. Lekkie, bo mają filigranową budowę, a poszczególne ich elementy ważą niewiele. Proste, ponieważ odznaczają się niewyszukaną stylistyką. Łatwe, bo można je z powodzeniem zmontować samodzielnie. Warto też nadmienić, że są jednymi z tańszych.

Gros ogrodzeń panelowych powstaje z metalu - stali albo aluminium. Ich słupki zrobione są z ocynkowanych rurek stalowych - często też pomalowanych lub powleczonych plastizolem - albo ze zbrojonego drutami tworzywa sztucznego. Wypełnienie to panele ze sztywnej siatki wykończonej w identyczny sposób jak słupki. Tworzące ją pręty pionowe mają średnicę 4-6 mm, a poziome pręty usztywniające 6-8 mm. Słupki i panele mają wysokość od 50 do 280 cm. Długość paneli mieści się w przedziale 190-250 cm.

Panele montuje się jeden obok drugiego, osadzając słupki w betonowych fundamentach (choć niektórzy producenci dopuszczają też kotwienie bezpośrednio w gruncie). Jeszcze prostsze do montażu i równie tanie są parkany z mrozoodpornego PCW, odpornego na promienie UV. Wyglądają bardzo podobnie do pomalowanych drewnianych płotów. Nie musimy się jednak obawiać, że farba zacznie się kiedyś łuszczyć, gdyż są barwione w masie. Tworzą je puste w środku słupki i przęsła, oprócz których potrzebne są zaślepki słupków oraz elementy mocujące. Przęsła mają długość od 150 do 230 cm. Wysokość słupków wynosi od 90 do 250 cm. Winylowe płotki składa się w całość z poszczególnych elementów, używając do tego wkrętów lub kołków, które po zamocowaniu pozostają niewidoczne. Niektóre modele przeznaczone są do łączenia na pióro i wpust, bez użycia dodatkowych akcesoriów. Można również kupić przęsła fabrycznie zmontowane.

Na podmurówce

Między przęsłami a gruntem może pozostać pusta przestrzeń. Niestety mogą się tędy przedzierać rozmaite zwierzaki. Ponadto pustkę ową szybo wypełnią rośliny zatrzymujące wilgoć i powodujące korozję dolnej krawędzi ogrodzenia.

Dlatego warto się zdecydować na podmurówkę. Wyniesie ona ogrodzenie na kilkanaście lub kilkadziesiąt centymetrów ponad poziom terenu.

Podmurówka może mieć formę ławy betonowej biegnącej wzdłuż linii ogrodzenia wystającej ponad poziom gruntu. Jej część nadziemną można pomalować, otynkować, okleić płytkami klinkierowymi lub kamiennymi. Gdy ława tylko nieznacznie wznosi się ponad teren, wówczas można na niej zbudować podmurówkę z ułożonych w poprzek cegieł klinkierowych albo z kamienia.

W tym sęk

Są takie miejsca, gdzie płoty z drewna wydają się najbardziej korzystnym i pożądanym rozwiązaniem. Przykładem działki leśne lub położone na terenach o charakterze rekreacyjnym. Niestety, coraz częściej zastępuje się je parkanami z metalu, bo te nie wymagają tak częstych prac konserwacyjnych, a płoty trzeba raz na kilka lata odświeżać. Częstotliwość tych zabiegów zależy od materiału, z jakiego płot powstał, sposobu jego wykończenia oraz miejsca usytuowania - z pewnością nadmiar słońca lub wilgoć utrzymująca się z powodu blisko położonej gęstej roślinności nie wychodzą płotom na dobre.

Klasyczny płot ma zarówno słupki, jak i przęsła wykonane z drewna. Wystarczy tu tanie drewno sosnowe lub świerkowe. Polecany jest modrzew, który dzięki obfitej zawartości żywicy jest naturalnie uodporniony na korozję biologiczną.

Przęsła zbudowane są z desek (sztachet) ustawionych pionowo lub poziomo. Przybite są do drewnianych łat lub przykręcone do coraz częściej zastępujących je metalowych płaskowników. Niekiedy też przęsła zrobione są z drewnianej ramy wypełnionej deskami i listwami. Wypełnienie może też być sporządzone z cienkich listewek przeplatających się wzajemnie lub tworzących kratkę. Słupki wykonuje się z krawędziaków. Oczywiście można z nich zrezygnować na rzecz słupków ze stali.

Elementy ogrodzeń drewnianych są do kupienia w marketach budowlanych. Bardziej wyszukane modele zamawia się w stolarniach lub firmach produkujących drewnianą galanterię ogrodową. W tym drugim przypadku możemy liczyć też na dowóz i montaż.

Ponieważ drewno jest podatne na niszczące działanie grzybów, owadów oraz promieni UV, musi być właściwie zabezpieczone - pomalowane lub zaimpregnowane.

plb-ogrodzenia.jpeg
Płot, którego deski trzymają się poprzecznych rygli, nazywamy sztachetowym. Deski przeważnie mocuje się pionowo, ale nie jest to regułą fot. Andrzej Szandomirski, projekt: Marek Szcześniak
plb-ogrodzenia.jpeg
Deski kompozytowe zastępują drewno nie tylko w konstrukcjach tarasowych, ale budowane są z nich także płoty, które nie wymagają żadnych prac konserwacyjnych fot. PRODECK

Pod gustowną czapką

Zwieńczenia słupów ogrodzeń i podmurówek często niszczeją, bo nie są właściwie wykończone. Woda, nie mając możliwości szybkiego odpływu, gromadzi się na ich powierzchni i prędko wnika w głąb. Zimą zamarza i może rozsadzać elementy ogrodzenia lub powodować odpadanie tynku. Przed wodą najskuteczniej zabezpieczą tak zwane czapki. Najprostsze są betonowe - kupowane lub wykonywane samodzielnie na placu budowy. Powinny wystawać poza obrys słupków na mniej więcej 2 cm i mieć uformowane spadki, żeby woda mogła z nich spływać.

Czapki robi się też z dachówek płaskich mocowanych pod kątem za pomocą zaprawy cementowej. Producenci klinkieru i cegieł licowych mają w ofercie gotowe czapki lub kształtki do ich budowy.

Na ogrodzeniach z prawdziwych kamieni rolę czapek przejmą płaskie kamienne płyty.

Skuteczne zabezpieczenie, niepozbawione walorów dekoracyjnych, może stanowić obróbka blacharska, na przykład cynkowo-tytanowa.

Z huty lub kuźni

Metal pod względem wytrzymałości zdecydowanie góruje nad drewnem. Najdobitniej oddaje to różnica w koszcie między metrem bieżącym płotu z desek a parkanu z mocnych elementów stalowych.

Konstrukcja metalowych parkanów podobna jest do konstrukcji ogrodzeń panelowych. Dominuje tu układ: słupek-przęsło-słupek. Rzadziej mamy do czynienia z parą przęseł podpartych w miejscu złączenia na metalowej stopce zakotwionej w fundamencie. Słupki mają wysokość: 123-280 cm, a przęsła – 100-203 cm. Długość przęseł to 250-300 cm. Przęsła mogą mieć budowę ramową, prostokątna rama wypełniona jest wtedy pionowymi lub poziomymi szczeblami. Często też szczeble nie są umieszczone w żadnej ramie. Spinają je prostopadłe elementy konstrukcyjne – płaskowniki, kątowniki bądź kształtowniki.

Pisząc o szczeblach, warto omówić krótko ich budowę. Z reguły są to płaskowniki, kątowniki lub pręty kute. Te ostatnie mogą mieć bardzo ozdobny kształt i często uzupełniane są dekoracyjnymi wstawkami, które wychodzą spod rąk zdolnych metaloplastyków. Materiałem na przęsła są również kształtowniki o przekroju zamkniętym - najczęściej aluminiowe. Stalowe elementy ogrodzeniowe są zabezpieczone antykorozyjnie poprzez ocynkowanie. Dodatkową barierę stanowi farba dekoracyjna lub powłoka z plastizolu.

O rodzajach i podrodzajach ogrodzeń metalowych można by napisać książkę. Oferowane są we wzorach zaczerpniętych z historii, a więc inspirowanych parkanami pałacowymi i dworkowymi. Nie brak modeli minimalistycznych, świadomie oczyszczonych ze wszelkich ozdobników. Są bardziej i mniej ażurowe, a nawet takie z przęsłami pełnymi, w których sztachety zastąpiono blachą pełną bądź perforowaną.

Metalowe parkany znajdziemy we wszystkich marketach budowlanych, ale szukając bogatszej oferty, powinniśmy się skontaktować z ich producentami. Firmy takie mają obszerne katalogi, ale są też skłonne realizować zlecenia indywidualne.

Słupki łączy się z przęsłami na śruby. Polecane są do tego celu śruby z nakrętkami samozrywalnymi. Nakrętki takie odrywają się po dokręceniu. Przęsło jest wówczas zabezpieczone przed wymontowaniem (na przykład przez złodzieja).

Kamień na ogrodzenie

1. Otoczaki

Owalne, gładkie kamienie rzeczne. Dostępne prawie wszędzie i niedrogie. Podczas murowania uzupełnia się je drobniejszymi kamieniami polnymi.

2. Kamienie polne

Jest ich pod dostatkiem i są tanie. Nic dziwnego, że wiele murowanych ogrodzeń powstaje właśnie z takiego surowca.

3. Kamienie z kamieniołomów

Wapienie, piaskowce, granity, trawertyny, bazalty i kwarcyty. Oferowane w wersji wstępnie obrobionej lub jako obrobione bloki bądź cienkie płytki.

4. Łupek

Drogi kamień w formie łupanych elementów. Z reguły nie obrabia się go w dokładny sposób, aby nie stracił zbyt wiele ze swej naturalności.

plb-ogrodzenia.jpeg
Zamiast cegieł do budowy ogrodzenia można też wykorzystać kamienie naturalne lub obrobione fot. ATLAS

Ogrodzenia z masywnymi słupkami

W opinii wielu osób to wzorzec solidności i elegancji. Ogrodzenia tego rodzaju zdobią więc znaczną grupę posesji i jeśli nie okalają ich całkiem, to przynajmniej uświetniają stronę frontową. Na odpowiednim fundamencie wznoszą się słupki - żelbetowe albo murowane: z cegieł klinkierowych, silikatowych, bloczków betonowych, pustaków zasypowych albo z kamienia. Łączą je niewysokie podmurówki, przeważnie z identycznego materiału.

W sprzedaży są też słupki i podmurówki betonowe, które swoim wyglądem imitują cegłę klinkierową lub kamień. Składa się je ze stosunkowo lekkich, pustych wewnątrz elementów, a na koniec zbroi i wypełnia betonem.

Między słupkami zawiesza się przęsła. Te wykonuje się ze stali, ale często wypełnieniem są deski lub nawet inne materiały, jak choćby hartowane, mleczne szkło, ażurowe płyty betonowe, laminat HPL.

Ogrodzenia takie budują specjalistyczne firmy na podstawie któregoś z bogatego zbioru własnych projektów lub według projektu dostarczonego przez klientów. Często bowiem projekt ogrodzenia jest składową projektu budynku. W tym drugim przypadku ogrodzeniem mogą się też zająć wykonawcy wznoszący budynek.

plb-ogrodzenia.jpeg
Słupki z tanich bloczków betonowych można wykończyć płytami włóknocementowymi fot. CREATON
plb-ogrodzenia.jpeg
Tańszą alternatywą dla kamienia są imitujące go pustaki zasypowe, z których powstają słupki i podmurówki fot. JONIEC

Murki i mury

Ogrodzenie doskonale obejdzie się bez przęseł, ale będzie wówczas całkowicie zasłaniało widok na posesję i z posesji. Niemniej mury mają swoich zagorzałych zwolenników. To osoby ceniące poczucie intymności i bezpieczeństwa. Nie ma zresztą konieczności, żeby mur opasywał cały teren. Niekiedy jego dłuższe lub krótsze odcinki urozmaicają ogrodzenie przęsłowe. Także wysokość muru nie musi odpowiadać więziennym standardom, bo wystarczy taka, aby niełatwo było go przeskoczyć. Czasem nawet niski murek dodaje posesji i jej otoczeniu niezaprzeczalnego uroku.

Mury powstają z różnych materiałów. Najczęściej jest to cegła klinkierowa, licowa lub silikatowa. Aby wzniesione z niej płaszczyzny nie były zbyt monotonne, różnicuje się ich grubość. Szersze fragmenty to słupki, a cieńsze stoją w zastępstwie przęseł. Czasem też z cegieł formuje się gzymsy lub - wysuwając je z lica - tworzy przestrzenne dekoracje.

Materiałem odpowiednim do budowy murów są też bloczki lub zwykłe cegły. Wtedy nie obejdzie się bez dodatkowego wykończenia. Najtańszy będzie oczywiście tynk, ale ściany da się też okleić płytkami klinkierowymi lub dużymi płytami kamiennymi, w całości lub częściowo, resztę tynkując.

Pięknie prezentują się mury i murki w całości wzniesione z kamieni. O ile słupki i podmurówki konstruuje się przeważnie z ociosanych lub częściowo obrobionych bloków, to pełne mury i murki robi się też chętnie z otoczaków lub kamieni polnych.

plb-ogrodzenia.jpeg
Większość kamiennych murów, które oglądamy, nie powstała z kamiennych bloków. Wygląd zawdzięczają płytkom z piaskowca, łupku lub granitu mocowanym na klej do ściany z innego budulca fot. STEGU

Naturalnie zielony

Żywopłot to najtańszy rodzaj ogrodzenia i najbardziej ekologiczny spośród wszystkich. Może zastąpić parkan lub stworzyć zielone tło płotu bądź murka. Choć nie wymaga projektu, fundamentów, wykonawstwa, trzeba go jednak posadzić i pielęgnować. W rewanżu odgrodzi nas od ciekawskich spojrzeń i hałasów dobiegających z ulicy.

Najpopularniejsze są u nas żywopłoty powstające ze szpaleru tuj. Widujemy też żywopłoty z wierzby, leszczyny, jałowców, cisów. Gdy liczymy na kwiaty i owoce przyciągające owady zapylające oraz ptaki, posadźmy rokitnik, głóg, kalinę, dereń, pigwowiec, tarninę, forsycję lub czarny bez. Niestety, gdy gęsty szpaler krzewów rośnie zbyt blisko domu, hamuje przewiew, co może doprowadzić do pojawienia się glonów i pleśni na elewacjach.

plb-ogrodzenia.jpeg
Gęsty żywopłot może zastąpić przęsła między słupkami ogrodzenia fot. POLBRUK

Bramka na wyjeździe

Ogrodzenia bez bram i furtek widujemy tylko wokół pomników. Na działkę trzeba się jakoś dostać. Wygodny przejazd autem zapewnią bramy rozwieralne albo przesuwne.

  • Rozwieralne. Mogą być jedno- lub dwuskrzydłowe. Skrzydła przymocowane są do słupków bocznych za pomocą zawiasów. Bramy wyposażone są również w rygiel blokujący, który chroni skrzydła przed przypadkowym otworzeniem, lub niewielki metalowy ogranicznik przymocowany do podłoża od strony ulicy, dzięki któremu brama nie otworzy się na zewnątrz posesji. Mają też zamek i klamkę. Ich maksymalna szerokość może wynosić 6 m (oba skrzydła łącznie).
  • Przesuwne. Mają jedno skrzydło, które przemieszcza się wzdłuż ogrodzenia, po jego wewnętrznej stronie. Przy jednym i drugim krańcu bramy zamocowane są słupki: prowadzący i skrajny. Pierwszy utrzymuje skrzydło w pionie i odpowiada za jego prawidłowy ruch, a drugi wytycza szerokość przejazdu. Skrzydło może się poruszać na kółkach po szynie zamocowanej wzdłuż bramy. Powinna być ona równa dwóm jej długościom. Na słupku prowadzącym zamontowana jest niewielka prowadnica utrzymująca bramę we właściwej pozycji i zapewniająca jej płynny ruch. Popularniejsze są bramy samonośne, których skrzydło unosi się nad nawierzchnią i porusza bez jej dotykania. Jest to możliwe dzięki specyficznej budowie słupka prowadzącego. W jego wydłużonej dolnej części są rolki, po których sunie skrzydło. Ponieważ jego ciężar nie jest rozłożony na równomiernie rozmieszczone kółka, musi być wyposażone w przeciwwagę.

Bramy przesuwne mają najczęściej wysokość od 1 do 2,55 m i szerokość od 2 do nawet 21 m. Brama wjazdowa powinna być tak dobrana i umiejscowiona, by wjechanie samochodem na posesję nie wymagało serii skomplikowanych manewrów. Jej szerokość powinna wynosić minimum 3 metry, aby bez trudu przejeżdżały przez nią samochody. Powinna też łatwo i wygodnie się otwierać i nie tarasować przejścia ani po jednej, ani po drugiej stronie ogrodzenia. Decydując się na bramę przesuwną, trzeba pamiętać, że ogrodzenie po jednej jej stronie powinno być tak długie, by po otwarciu zmieściło się za nim całe jej skrzydło. Nie będzie się więc nadawała na działki bardzo wąskie.

Jedno lub dwuskrzydłowe bramy rozwieralne można natomiast montować tam, gdzie podjazd dla samochodu jest dłuższy od skrzydła bramy. Gdy jest jednak krótszy, można rozważyć zakup bramy rozwieralnej składanej. Każde z jej skrzydeł podzielone jest na dwie części, złączone zawiasami. Zarówno bramy rozwieralne, jak i przesuwne można zaopatrzyć w automatykę sterującą.

Firmy produkujące bramy zazwyczaj mają też w ofercie jednoskrzydłowe, rozwieralne furtki. Są one wykonane z tego samego materiału i utrzymane w identycznej stylistyce co bramy.

plb-ogrodzenia.jpeg
Czujniki wstrząsowe na ogrodzeniu zaalarmują, gdy ktoś zechce się wdrapać na nie i przejść na drugą stronę fot. ATLINE

Na straży posesji

Porzućmy złudzenia, że istnieją ogrodzenia zdolne powstrzymać zdeterminowanych złodziei. Co więcej, wysokie mury wręcz wzbudzają zainteresowanie i mogą sugerować, że kryją się za nimi luksusowe rezydencje. Być może złodziei odstraszyłaby instalacja elektryczna na szczycie muru, ale to jest zabronione przez prawo. Co więcej, musimy wiedzieć, że parkany niższe niż 180 cm nie mogą być zakończone ostrymi elementami.

Parkan dookoła działki ma zatem dać wyraźnie do zrozumienia, że nie życzymy sobie obcych na naszym terenie. Ważniejsza jest natomiast brama, bo przez nią złodzieje mogą wyprowadzić skradzione z garażu auto. Tu sprawę załatwi dobry zamek z antywłamaniową wkładką, zainstalowany w jednym ze skrzydeł. Do bram przesuwnych stosowane są natomiast zamki wyposażone w rygiel obrotowy. Do furtek polecane są zamki mechanicznie kodowane. Zamiast dziurki na klucz mają one małą klawiaturę. Wejdziemy, gdy podamy właściwy PIN. Możemy ustalić inny na wejście, a inny na wyjście, bo klawiatura jest po obu stronach.

Radzimy też zainwestować w system kontroli dostępu, którego sercem będzie wideodomofon, najlepiej model z wbudowaną kamerą szerokokątną. Najnowsze modele są wyposażone w noktowizory umożliwiające obserwację także nocą. Wewnętrzne panele wielu z nich (te wieszane w budynku) mają oprócz monitora wbudowany rejestrator obrazu, który pozwala na nagrywanie widoku sprzed furtki. Gdy panel zewnętrzny, mocowany przy furtce, ma czujnik ruchu, możesz włączyć funkcję automatycznego nagrywania i później sprawdzić, kto podchodził do furtki.

zdaniem eksperta
agnieszka-pitrus-head-of-marketing-satel.jpeg Agnieszka Pitrus, Head of Marketing, SATEL

Czy ogrodzenie, bramę i furtkę można wyposażyć w alarm?

Ochrona domu powinna się zacząć już od samego wejścia na posesję. Zastosowanie wzdłuż ogrodzenia skutecznych zabezpieczeń jest kluczowe, ponieważ wykrycie próby włamania już na tym etapie może powstrzymać lub spowolnić działania intruza zmierzające do wtargnięcia na teren posesji oraz do domu. To da właścicielom i agencji ochrony możliwość szybkiej reakcji. W tym celu zastosujmy aktywne bariery podczerwieni oraz kurtynowe czujki ruchu. Stworzą one wokół terenu posesji wirtualny mur, którego naruszenie wywoła alarm. Ich konstrukcja pozwala na pewne działanie nawet w trudnych warunkach atmosferycznych. Na linii granicznej znajdują się też furtki i bramy, które włamywacz może sforsować lub – jeśli któryś z domowników przez nieuwagę ich nie domknął – skorzystać z okazji i wejść do środka. Oprócz wspomnianych urządzeń bezpośrednio na furtkach i bramach zastosujmy czujki magnetyczne, które umożliwią centrali alarmowej uzyskanie informacji o próbie nieautoryzowanego ich otwarcia i również uruchomią sygnalizację próby włamania. Jeśli nasza centralka alarmowa ma zainstalowaną odpowiednią aplikację, wówczas będziemy informowani poprzez wiadomość SMS bądź PUSH o każdej próbie wtargnięcia na nasz teren. Umożliwia ona również (jeżeli ma taką opcję) podgląd z kamer IP zainstalowanych na posesji. Dzięki temu będzie można sprawdzić, czy alarm został wywołany przez włamywacza, czy może jest to sprawka jakiegoś zwierzęcia. Taka weryfikacja pozwoli w porę odwołać przyjazd patrolu agencji ochrony i brak konieczności ponoszenia związanych z tym kosztów.

2. Buduj

O ile lekki parkan z gotowych elementów kupionych w markecie budowlanym zdołamy zmontować własnymi siłami, tyleż masywny mur lub ogrodzenie przęsłowe z ceglanymi, kamiennymi lub żelbetowymi słupami pozostawmy specjalistom. Możemy to zlecić ekipie wznoszącej nasz dom lub fachowcom oddelegowanym przez firmę, w której zakupiliśmy ogrodzenie. Nawet jeśli sami nie będziemy czynnie uczestniczyć w tych robotach, warto, byśmy się orientowali w zasadach budowy ogrodzeń, co z pewnością przyda się, kiedy tylko zechcemy otoczyć to przedsięwzięcie inwestorską pieczą.

Deskowanie pod słupki i cokoły

Rys. Agnieszka i Marek Sterniccy

Właściwe posadowienie

Obrys przyszłego ogrodzenia wytycza geodeta, oznaczając pomalowanymi słupkami przynajmniej narożniki działki. W większości przypadków wzdłuż owych linii robione będą najpierw fundamenty.

Niewysokie płotki panelowe lub te z drewna można osadzać bez potrzeby fundamentowania. Niezbędne są wtedy metalowe kotwy, które nasadza się na słupki. Kotwy takie mają długie szpice ułatwiające wbicie w twardy, spoisty grunt.

Pod słupki, na których ma być rozpięta siatka lub do których zamierzamy zamocować panele ogrodzeniowe albo przęsła, wystarczą betonowe stopy fundamentowe w liczbie odpowiadającej liczbie słupków, włącznie z tymi od bramy i furtki. Można je wykonać bez deskowania, wykopy zabezpieczając tylko grubą folią. Ciekawym pomysłem jest wykorzystanie jako szalunków plastikowych wiaderek po farbach lub produktach spożywczych. Wkopuje się je dnem do dołu, wypełnia mieszanką betonową i osadza słupki. Jeśli słupki mają wystawać ponad poziom terenu, wtedy szalunek montowany jest tylko w ich części nadziemnej. Oczywiście możliwe jest też wykonanie pełnego deskowania. Wtedy montuje się je z desek lub płyt drewnopochodnych w wykopach. Przed zasadniczym betonowaniem na dnie każdego wykopu robi się cienką warstwę tak zwanego chudego betonu.

Producenci ogrodzeń panelowych dopuszczają też zastosowanie fundamentów naziemnych w postaci betonowych elementów prefabrykowanych - stóp i cokołów. Wystarczy poustawiać je na wyrównanym podłożu. Prefabrykowane stopy mają otwory, w które wkłada się słupki, a po bokach gniazda, w które wsuwa się cokoły.

Jeśli pod przęsłami ogrodzenia planujemy podmurówkę, wówczas oprócz stóp fundamentowych konieczne będą także ławy biegnące między nimi, zwykle węższe i płycej posadowione. Przy takim rozwiązaniu budowane jest kompletne deskowanie obejmujące zarówno słupy, jak i ławy, zwłaszcza że te ostatnie są wtedy wyprowadzone ponad poziom gruntu na mniej więcej 10 cm lub więcej (zależnie, czy będą nadmurowywane, czy nie). Zbrojenie z reguły nie jest wtedy konieczne, a używać będziemy betonu klasy C12/15. Podobnie budowane są fundamenty pod ogrodzenia z masywnymi słupkami.

Wymiary stóp dobiera się wówczas tak, aby z każdej strony były o mniej więcej 3 cm węższe od słupka. To samo dotyczy fundamentów podmurówek. Powstają w ten sposób naturalne kapinosy, które zabezpieczają fundament przed spływającą wodą opadową. Wyjątek mogą stanowić fundamenty słupów bram i furtek – ich wymiary są uwarunkowane nie tylko ciężarem skrzydeł, ale także tym, czy chcemy, by były one odporne na uderzenia przez przejeżdżające pojazdy. Jeżeli tak, to wtedy należy wykonać obliczenia statyczne i dokładnie określić ich powierzchnię, która prawdopodobnie będzie większa niż wymiary słupów. Fundamenty masywnych ogrodzeń mogą wymagać zastosowania zbrojenia. Liczmy się z taką ewentualnością, jeżeli występują zróżnicowane warunki gruntowe. Rodzaj zbrojenia i ewentualnie większą głębokość posadowienia powinien dobrać konstruktor na podstawie badań geotechnicznych terenu.

W przypadku muru jego fundament jest ciągły i na całej długości ogrodzenia posadowiony na jednej głębokości. Przeważnie wymaga zbrojenia podłużnego umieszczonego w dolnej części fundamentu. Wykonywane jest ono z czterech prętów średnicy 12 mm łączonych co 25 cm strzemionami poprzecznymi z prętów średnicy 6 mm.

Gdy teren jest pofalowany, fundamenty należy wykonywać schodkowo, dostosowując je do jego rzędnych, z uwzględnieniem głębokości przemarzania gruntu.

Głębokość posadowienia fundamentów

Fundament ogrodzenia powinien być posadowiony na nośnej warstwie gruntu, poniżej strefy jego przemarzania. W Polsce umowne głębokości przemarzania gruntu wahają się od 0,80 m w zachodniej Polsce do 1,40 m w północno-wschodniej. W przypadku gruntów piaszczystych możliwe jest posadowienie fundamentów na głębokości 50 cm. Gdy planujemy lekkie ogrodzenie przęsłowe, fundamenty pod cokoły możemy posadowić już na głębokości 40 cm, głównie po to, aby stworzyć zabezpieczenie przed podkopywaniem przez małe zwierzęta.

Grunt nośny to sucha i twarda glina, dobrze zagęszczony żwir lub piasek. Natomiast grunt nienośny, który może przysporzyć problemów przy budowie i użytkowaniu ogrodzenia, to rozmiękła glina, torfy i niezagęszczone grunty nasypowe.

Ogrodzenie na właściwych fundamentach

Hydroizolacja - kiedy będzie potrzebna

Każdy mur lub każde ogrodzenie z murowanymi słupami tudzież ceglane podmurówki powinny być zabezpieczone przeciwwilgociowo. Fundament należy wtedy wyprowadzić kilka centymetrów ponad poziom terenu i ułożyć na nim izolację poziomą, która zapobiegnie podciąganiu wody z podłoża. Robi się ją z dwóch warstw papy na lepiku lub jednej warstwy folii PCW.

Hydroizolacja jest szczególnie ważna w przypadku ogrodzeń klinkierowych, bowiem nasycona solami mineralnymi woda, podciągana przez cegły, doprowadziłaby do powstania wykwitów na ich powierzchni. Nie wolno o niej również zapomnieć, gdy budulcem ma być piaskowiec lub trawertyn.

plb-ogrodzenia.jpeg Zdjęcia (3)
Zamiast budować deskowanie, można nawiercić w ziemi otwory, w które wstawi się słupki fot. WEBER

Mocowanie słupków drewnianych i stalowych

Aby parkan był stabilny, powinno się je przytwierdzić do fundamentów. Słupki stalowe często są osadzane bezpośrednio w fundamencie. Można je umieścić w gęstniejącym betonie, ustabilizować, by stały prosto, i poczekać, aż mieszanka zwiąże. Drewniane słupki nie mogą być tak potraktowane, ponieważ kontakt z betonem spowoduje ich butwienie. Aby więc tego uniknąć, łączy się je z fundamentami za pośrednictwem stalowych obejm. Te mają długie trzpienie, które umieszcza się w twardniejącej masie betonowej albo w otworach wywierconych w stopach fundamentowych. Ważne, żeby dobrze wypoziomować wszystkie obejmy, bo tylko wtedy słupki będą równe. Gdy osadzamy trzpienie obejm w otworach, musimy użyć zaprawy montażowej, inaczej nie będą się trzymały. Kiedy obejmy są już na miejscu i mocno się trzymają, słupki umieszcza się w nich i przykręca. Warto użyć do tego śrub przechodzących na przestrzał i wyposażonych w nakrętki z podkładkami.

Słupki stalowe też można przykręcać do betonowych stóp. Trzeba wtedy skorzystać z obejm wyposażonych w płaskie stopki, które mocuje się do betonu czterema wkrętami wyposażonymi w kołki rozporowe. Słupki łączy się później z obejmami. Tych nie da się jednak wypoziomować, a zatem ważne jest staranne przygotowanie fundamentów, bo powierzchnie wszystkich stóp muszą być wówczas na jednym poziomie (o ile oczywiście nie mamy do czynienia z ogrodzeniem na skarpie).

plb-ogrodzenia.jpeg Zdjęcia (3)
Do naciągania siatki zgrzewanej używa się specjalnego grzebienia fot. BETAFENCE

Parkan z siatki

Wiemy już, jak się mocuje słupki, czas poznać zasady montażu siatki ogrodzeniowej. W jej przypadku oprócz zwykłych słupków osadza się też specjalne słupki narożne i pośrednie słupki naprężające. Mają one po dwa skośne zastrzały – czyli stalowe elementy podpierające zwiększające ich stabilność. Zastrzały także wymagają fundamentów. Słupki naprężające rozmieszcza się co 25 m. Jeśli więc parkan jest na danym odcinku krótszy, nie potrzeba tu takich słupków, wystarczą te zwykłe.

Siatka jest łączona ze słupkami specjalnymi uchwytami, obejmami lub przywiązywana drutem. Najtrudniejszym etapem będzie naprężanie siatki. W przypadku zgrzewanej potrzebny będzie sztywny pręt napinający i napinacze. Pręt umieszczamy pionowo na końcu siatki, przeplatając między oczkami. Przywiązuje się go później do słupka narożnego drutem wiązałkowym, w kilku miejscach na jego wysokości. Następnie rozwija się siatkę aż do ostatniego słupka w rzędzie i zakłada się na niego obejmy z napinaczem. Siatkę docina się i na końcu wsuwa drugi pręt napinający. Łączy się go drutem wiązałkowym z napinaczami i - dokręcając ich śruby - napręża siatkę. Na koniec siatkę łączy się w prawidłowy sposób ze wszystkimi słupkami.

Z siatką elastyczną, czyli splataną, nie pójdzie aż tak łatwo. Najpierw trzeba między skrajnymi słupkami rozpiąć druty napinające w rozstawie 50 cm. Górny drut przeplata się przy tym przez otwory w słupkach. Druty wiąże się do pierwszego słupka drutem wiązałkowym, a do ostatniego mocuje za pośrednictwem napinaczy. Napinacze są zaś przymocowane do słupka podwójnym drutem. Regulując napinacze, napręża się druty. Pamiętajmy, że naprężanie zaczyna się od drutu dolnego. Po naprężeniu drutu górnego w otwory, przez które on przechodzi, wbija się gwoździe. W ten sposób zostaje zaklinowany w miejscu. Później na druty napinające zakłada się siatkę, wykorzystując końcówki każdego splotu – są one zawijane na drutach. Na początku siatki umieszcza się pionowy pręt napinający, przeplatając go przez oczka. Drut ten przytwierdza się drutem wiązałkowym do słupka. Siatkę rozwija się i naciąga ręcznie. Na przeciwległym końcu wkłada się także pionowy pręt. Stosując specjalny grzebień napinający, można naprężyć siatkę, aby udało się ją połączyć ze słupkiem. Tu niezbędny będzie ręczny napinacz zwany takielem. Zahacza się go o grzebień, a z drugiej strony, przy użyciu stalowej linki, przywiązuje do jakiegoś stabilnego elementu, na przykład drzewa. Poruszając jego dźwignią, napina się siatkę, a na koniec łączy ją ze słupkami.

Płot panelowy

Jego montaż ułatwi nam instrukcja sporządzona przez producenta danego ogrodzenia. Panele zazwyczaj łączy się z obu stron ze słupkami i element taki ustawia w linii ogrodzenia. Słupki wkłada się do wykopów, koryguje ich ustawienie względem pionu i dobrze podpiera. Wykopy wypełnia się później gęstą mieszanką betonową.

Panele można skracać, przecinając je piłą do metalu. Przytwierdza się je do słupków specjalnymi uchwytami i śrubami. Są też systemy ogrodzeniowe, w których śrub się nie używa. Panele są zahaczane o uchwyty wyprofilowane w słupkach.

plb-ogrodzenia.jpeg Zdjęcia (4)
Kupić można prefabrykowane słupki wykończone płytkami klinkierowymi. Znacznie ułatwią i przyśpieszą budowę fot. RÖBEN

Podmurówka i słupki

Cała konstrukcja, na której mają zawisnąć pręty, a więc słupy i cokół, może być zbudowana z betonu. Wymagać będzie wtedy szczegółowego projektu uwzględniającego sposób zbrojenia. Trzeba też będzie wybudować dość potężne deskowanie będące formą dla mieszanki betonowej. Jednocześnie powstaną fundament i elementy nadziemne.

Beton klasy C12/15 lub C16/20 najlepiej wtedy zamówić w wytwórni. Po ułożeniu zbrojenia i wypełnieniu szalunków mieszankę trzeba będzie odpowietrzyć i zagęścić, sztychując ją stalowym prętem. Znacznie prościej jest zbudować ogrodzenie z bloczków betonowych, silikatowych, betonu komórkowego lub ze zwykłych cegieł. Mur taki wznosi się na uprzednio przyszykowanych fundamentach. Używamy zaprawy cementowo-wapiennej. Zarówno elementy wymurowane, jak i te monolityczne można otynkować lub okleić różnego typu płytkami, choćby klinkierowymi lub kamiennymi.

Wykańczać nie trzeba natomiast słupków i podmurówek z cegieł klinkierowych, licowych, silikatowych lub z kamienia. Słupki mają wtedy konstrukcję albo jednorodną, albo - rzadziej - zespoloną. W drugim przypadku, dotyczącym głównie słupków ceglanych, wewnątrz pozostawiany jest otwór, który na koniec wypełnia się betonem. Czasem też wymagane jest zbrojenie. Dotyczy to szczególnie słupków, do których mocowana będzie brama wjazdowa. Pamiętajmy, że jeśli używamy cegieł klinkierowych, przed wypełnieniem otworu betonem jego wewnętrzne ścianki trzeba wyłożyć grubą folią lub cienkimi płytami ze styropianu. Wszystko po to, aby woda ze świeżego betonu nie wnikała w klinkier, co może spowodować na nim białe wykwity.

Do zbrojenia używamy czterech pionowych prętów średnicy 8-10 mm połączonych strzemionami o średnicy 3-4 mm, w odstępach co 15-25 cm.

Aby odstępy między cegłami były jednakowej grubości, między poszczególnymi warstwami umieszcza się plastikowe listwy. Wyjmujemy je, gdy zaprawa zwiąże, i wykorzystujemy do dalszego murowania. Pozostałe między cegłami odstępy wypełniamy specjalną zaprawą spoinującą, która może być barwiona. Spoina może być pełna, zlicowana z powierzchnią cegieł lub nieco wgłębiona.

Pamiętajmy, że do murowania i spoinowania klinkieru należy używać specjalnie do tego przeznaczonych zapraw zawierających tras. Kruszywo to zapobiega krystalizowaniu związków wapnia na powierzchni cegieł lub płytek, czyli tworzeniu się białych wykwitów.

Pustaki zasypowe

Ciekawym rozwiązaniem są ogrodzenia z prefabrykowanych kształtek ogrodzeniowych, zwanych też pustakami zasypowymi. Kształtki takie mają postać pustych prostopadłościanów. Produkuje się je z betonu lekkiego lub ceramiki. Czasem mają na zewnątrz fakturę naśladującą kamień lub cegłę. Można z nich stawiać zarówno słupy – układając jeden element na drugim, jak i cokoły – umieszczając je obok siebie i przykrywając później daszkami ze specjalnie wyprofilowanych kształtek.

Budowę rozpoczyna się od zrobienia fundamentu, w którym w miejscu słupów należy zatopić pręty zbrojeniowe. Konieczna też będzie hydroizolacja fundamentów. Po ułożeniu kształtek ceramicznych w ich wnętrzu układa się izolację z papy, folii lub cienkiej warstwy styropianu. Nie trzeba tego robić, gdy zdecydowaliśmy się na pustaki zasypowe z innego materiału.

Montaż przęseł

Przęsła kupowane w firmie lub zamawiane u ślusarza bądź stolarza mają przygotowane uchwyty umożliwiające ich łączenie ze słupkami. Słupki metalowe mają najczęściej dospawane płaskowniki z otworami na śruby. Przęsła również. Wystarczy zestawić je i skręcić. Polecamy używanie śrub ze zrywanymi łbami. Są jednorazowe, ale dzięki nim żaden złodziej nie wykręci przęseł. Ostatecznie płaskowniki można wzajemnie zespawać. Rygle przęseł drewnianych łączy się z drewnianymi słupkami na podobnej zasadzie, z tym że płaskowniki są zastąpione kątownikami stalowymi przykręcanymi do słupków.

W słupkach betonowych łączniki mocuje się w wywierconych gniazdach, używając zaprawy montażowej. W murowanych umieszcza się je podczas budowy między cegłami, bloczkami lub kamieniami.

Zabezpieczanie drewna i metalu

1. Drewno

Ulega niszczycielskiemu wpływowi czynników atmosferycznych i jest podatne na działanie szkodników oraz grzybów, zatem elementy do budowy ogrodzenia zrobione z tego materiału muszą być przed zamontowaniem dokładnie zaimpregnowane. Elementy gotowe sprzedawane przez firmy specjalistyczne są poddawane impregnacji ciśnieniowej, inne należy starannie pokryć impregnatem za pomocą pędzla (bardzo skuteczne są impregnaty rozpuszczalnikowe i olejowe). Można też w celu nadania im odpowiedniej barwy bejcować je lub malować.

2. Metal

Jest narażony na korozję. Aby tego uniknąć, wykonane z niego elementy zabezpiecza się fabrycznie poprzez ocynkowanie ogniowe albo powleka tworzywem sztucznym (cena przygotowanych w ten sposób elementów jest wyższa, ale mają one nawet dziesięcioletnią gwarancję). Można też metalowe części ogrodzenia pomalować jedną z dostępnych na rynku farb do metalu (podkładową i nawierzchniową lub jedynie uniwersalną).

Murowanie z kamienia

Kamień to bardzo atrakcyjny budulec. Wznosi się z niego pełne mury lub buduje słupki i cokoły ogrodzeń przęsłowych, a czasem tylko cokoły.

Kamienie murujemy na zaprawę cementową. Odbywa się to dość powolnie, zwłaszcza gdy zdecydowaliśmy się na kamienie nieregularne - otoczaki, polne lub ciosane. Wtedy to, po wymurowaniu 2-3 warstw, trzeba odczekać, aż zaprawa zwiąże. Inaczej mur zawaliłby się przed zakończeniem jego budowy. Unikamy takich przestojów, wznosząc ogrodzenie z kamieni o regularnym, prostokątnym kształcie.

Ważne, aby przed murowaniem każdy kamień był umyty. Zabrudzenia i piasek mogą bowiem osłabiać przyczepność zaprawy. W przypadku kamieni o większej chłonności (wapień, piaskowiec) zabieg ten zastępuje ich gruntowanie, a więc sprawia, że w pierwszym etapie wiązania kamień nie zacznie odciągać wilgoci ze świeżej zaprawy. W przypadku muru z kamienia przyjmuje się, że jego szerokość powinna wynosić jedną piątą jego wysokości i nie mniej niż 30 cm. Leżące na sobie elementy powinny być przewiązane. Najlepiej, jeśli kamienie są tak rozmieszczone, aby w jednym punkcie muru łączyły się najwyżej trzy spoiny. Gdy mur powstaje z kamieni różnej wielkości, co kilka metrów trzeba w nim umieszczać tak zwane sięgacze. To kamienie o szerokości takiej, jaką ma mieć mur. Spinają one całość i zapewniają ogrodzeniu właściwą stabilność. Po zakończeniu budowy, aby zaakcentować rysunek muru, spoiny między kamieniami można wypełnić zaprawą do spoinowania, na przykład taką, która jest stosowana do spoinowania płytek kamiennych. Wypukła spoina będzie bardziej podkreślać kontury kamieni niż wklęsła.

Efekt kamiennego muru można na szczęście uzyskać także w inny sposób. Wystarczy wznieść cokół i słupki z betonowych bloczków, po czym okleić je płytkami kamiennymi o regularnym kształcie lub powstałymi z pocięcia nieobrobionych głazów. Stosuje się do tego mocny klej mineralny do kamienia. Płytki podczas przyklejania muszą być od dołu wsparte na konstrukcji z drewna, żeby nie osuwały się, dopóki klej całkiem nie zwiąże. Przy dużych płytach kamiennych o grubości 3-4 cm stosuje się dodatkowe mocowanie mechaniczne. Są one wtedy łączone z konstrukcją nośną także na kotwy, które z zewnątrz nie będą widoczne. Puste przestrzenie między takimi płytkami wypełnia się masą spoinującą.

Typy kamiennych murów

1. Rzędowy

Powstaje z kamieni obrobionych – ciosanych lub łupanych. Są one murowane podobnie jak cegły, warstwa po warstwie, więc tworzą wyraźne rzędy jednakowej wysokości.

2. Warstwowy

To odmiana muru rzędowego, ale stosowane są tu kamienie o różnej grubości. Układ warstw jest zatem dość chaotyczny.

3. Cyklopowy

Buduje się go z nieregularnie ciosanych kamieni wapiennych łączonych na zaprawę. Ich układ jest nieregularny. Ustawiane są tak, żeby dobrze do siebie pasowały.

4. Dziki

Niewiele różni się od muru cyklopowego. Tu również układ kamieni jest w pewnym sensie chaotyczny. Różnica polega na tym, że wykonuje się go z kamieni nieobrabianych, najczęściej otoczaków.

5. Mieszany

Zdarza się, że ściana z różnego rozmiaru otoczaków lub kamieni polnych wznoszona jest na fragmencie muru rzędowego. Ten stanowi podbudowę pod kamienie ułożone w sposób niemal dowolny.

6. Mozaikowy

Powstaje z ciosanych, prostokątnych bloków kamiennych o różnej wielkości. Są one układane tak, że spoiny tworzą nieregularny wzór. Dobór kamieni podczas murowania przypomina tu nieco układanie puzzli.

plb-ogrodzenia.jpeg
Rygle przęseł łączone są ze słupkami za pośrednictwem płaskowników. Gdy słupki są murowane, płaskowniki umieszczamy w spoinach między cegłami fot. Mariusz Bykowski
plb-ogrodzenia.jpeg
Najłatwiej zbudować mur z równych, kamiennych bloków. Nie trzeba ich sortować i dobierać, żeby dobrze do siebie pasowały fot. WIŚNIOWSKI

Dylatacje nie tylko w murach

Są to szczeliny niwelujące naprężenia powstające w ogrodzeniach o masywnych słupkach i cokołach lub w murach ogrodzeniowych. Chronią one budowlę przed negatywnymi skutkami nierównomiernego osiadania fundamentów, zmian temperatury oraz wilgotności i nierównomiernego nasłonecznienia.

Odległość między dylatacjami powinna wynosić około 10-12 m dla ścian i cokołów murowanych, około 5 m dla cokołów betonowych oraz około 20 m dla żelbetowych. W przypadku lekkich ogrodzeń przęsłowych cokoły posadowione płycej niż słupki powinny być od nich oddylatowane.

Dylatacje robi się najczęściej tak, że między stopami fundamentowymi pod słupki, słupkami a ławami pod podmurówkę umieszcza się cienki pas styropianu, a z zewnątrz uszczelnia połączenie materiałem elastycznym, na przykład sznurem dylatacyjnym.

W podobny sposób robi się dylatacje, czyli szczeliny umożliwiające odkształcanie się betonu pod wpływem zmian temperatury.

3. Licz

Skoro poznaliśmy już dostępną u nas ofertę ogrodzeń, znamy ich wady oraz zalety, a także tajniki montażu, pora na analizę kosztów. Ponieważ trudno by było zebrać ceny wszystkich typów ogrodzeń, wybraliśmy sześć najbardziej popularnych. Dowiedzmy się zatem, ile przyjdzie wydać na siatkę wraz z akcesoriami, ogrodzenie panelowe - ze stali lub PCW, drewniany płot, ogrodzenie metalowe, przęsłowe z murowanymi słupkami oraz pełny mur.

Koszt ogrodzenia 01
Koszt ogrodzenia 02
Wydanie: Murator 6/2020 Tekst Radosław Murat
warto przeczytać
tematy z okładki
Panele fotowoltaiczne - rodzaje i zasada działania
Panele PV przetwarzają promieniowanie słoneczne w energię elektryczną - tak zwaną zieloną, bo powstającą ze źródła odnawialnego. Można ją wykorzystać...
DOM ENERGOOSZCZĘDNY
Cegły ceramiczne na nietynkowane mury i nawierzchnie
Bogata kolorystyka i wielość formatów sprawiają, że cegła doskonale wpisuje się w każdą architekturę. Poznajmy rodzaje wyrobów i ich parametry,...
CEGLANA ŚCIANA