Projekty domów na... drugi etap życia

Gdy wchodzimy w jesień życia, często chcemy w końcu zamieszkać we własnym domu, który daje wygodę i niezależność większą niż mieszkanie w bloku. Jednak zaczynamy też dostrzegać rzeczy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. Dlatego warto szukać projektu bez barier architektonicznych. Bo nie sposób przewidzieć, jakie będą nasze potrzeby w kolejnych latach.

Parter – same zalety

Dom parterowy jest uniwersalny. Może być oszczędną wersją marzeń o zamieszkaniu na własnej działce, ale również willą na przedmieściu. Budowa domu parterowego jest łatwiejsza i szybsza niż piętrowego czy z poddaszem użytkowym, a jego utrzymanie – tańsze.

Brak schodów to oszczędność kilku metrów kwadratowych na inne funkcje. Klatki schodowe to także często pożeracze energii, gdyż na ogół są otwarte, co zwiększa powierzchnię grzania lub chłodzenia i zwiększa zapotrzebowanie na energię. Zresztą łatwiej i bezpieczniej jest poruszać się bez schodów także innym mieszkańcom, nie tylko osobom w podeszłym wieku, a szczególnie małym dzieciom czy osobom z ograniczoną mobilnością.

Domy parterowe są energooszczędne, gdyż łatwiej jest kontrolować temperaturę na jednym poziomie. Dodatkowo nawet przy niewielkiej powierzchni sprawiają wrażenie bardziej przestronnych, co zawdzięczają rozmieszczeniu wszystkich pomieszczeń tylko na jednym poziomie. Ułatwia to też komunikację, sprzyja ponadto życiu rodzinnemu i integracji. Dom parterowy łatwiej zintegrować z ogrodem, gdyż wszystkie pomieszczenia mogą mieć do niego dostęp.

Mniejszy metraż – mniejsze problemy

Niewielki dom to oszczędność miejsca. Budowę można bowiem zrealizować na mniejszej powierzchni, co ma znaczenie ekonomiczne i rozszerza możliwości wyboru działki w dogodniejszych lokalizacjach – małe czy wąskie parcele nie należą do najchętniej kupowanych.

Osoby starsze z reguły nie mają już tyle siły co dawniej. Zwykłe sprzątanie może czasami być problemem, więc dom o dużej powierzchni stanowi duże wyzwanie. Dlatego dla osób na emeryturze bardziej odpowiedni jest dom o małej powierzchni, ale jednocześnie takiej, która zapewni odpowiedni komfort życia. Powierzchnia użytkowa od 60 do 100 m2 jest optymalna.

Mały dom oznacza także niższe koszty budowy, a później mniejsze wydatki eksploatacyjne, szczególnie na ogrzewanie. Mały parterowy dom spełniający aktualne Warunki techniczne lub o parametrach nieco je przewyższających nie będzie miał dużego zapotrzebowania na energię. Ekonomiczne źródło ciepła z ogrzewaniem powierzchniowym w strefie dziennej, wspomagane kominkiem umieszczonym w centralnym miejscu domu, zapewni niskie rachunki.

1. Mały i wygodny

To jeden z 30 wariantów popularnego projektu Miarodajny, wśród których znajdziemy zarówno małe domy dla dwojga lub małej rodziny 2+1, jak i większe dla dużych rodzin. Ten należy do pierwszej grupy – domów o niewielkim metrażu (49,8 m2 powierzchni użytkowej) i powierzchni zabudowy, która kwalifikuje go do realizacji na zgłoszenie. Niewielkie rozmiary sprawiają, że może być także wyborem dla osób poszukujących wygodnego, całorocznego domu letniskowego. Do jego cech charakterystycznych należy również możliwość zbliźniaczenia czy nawet realizacji w zabudowie szeregowej. Zawdzięcza to brakowi okien w ścianach szczytowych – ta cecha zapewnia mu również możliwość budowy bliżej granicy działki, co może mieć znaczenie w przypadku braku miejsca na wąskiej parceli.

Budynek ma klasyczną bryłę z prostym dachem dwuspadowym. Został zaprojektowany na planie prostokąta, z szerszym bokiem w ścianie szczytowej. To pozwala dopasować dom do wąskich, ale głębokich działek. Węższe elewacje – frontowa i ogrodowa – mają efektowne, duże okna bez podziałów. Biały tynk urozmaicono na fragmentach ścian deskowaniem lub jego imitacją. Dodatkowym akcentem są szare pasy podmurówki i pod okapem, które optycznie poprawiają proporcje bryły i harmonizują kolorystycznie z szarym dachem panelowym z blachy na rąbek.

Wejście do domu, znajdujące się w środkowej części ściany frontowej, jest usytuowane powyżej poziomu gruntu, na niskim, szerokim przedprożu, do którego prowadzą dwa stopnie. Część stopni można zastąpić podjazdem.

Przedsionek (4,4 m2) i maleńki hol za nim rozdzielają frontową część domu. Po ich lewej stronie znajdują się kotłownia z pralnią (5,3 m2) i łazienka (5,1 m2), a po prawej – kuchnia (6,0 m2). Wszystkie pomieszczenia od frontu mają okna. Krótki hol przechodzi w otwartą strefę dzienną, do której należą salon i jadalnia (23,2 m2) od strony ogrodu oraz wspomniana już kuchnia. W salonie umieszczony został kominek, który może ogrzewać nie tylko strefę dzienną domu, ale również ulokowaną w lewym narożniku budynku, od strony ogrodu, sypialnię (11,1 m2).

Pod krokwiami dwuspadowego dachu o kącie nachylenia połaci 35o powstało sporo miejsca, które nadaje się do adaptacji na dodatkowe pomieszczenia. W projekcie zaproponowano dwa jej warianty. W przypadku domu dla seniora może to być przestrzeń mieszkalna dla osoby lub osób sprawujących opiekę. Adaptację poddasza ułatwia zaprojektowane w korytarzu miejsce na schody.

Projekt: Miarodajny – wariant XXI – Murator C333z, autor: architekt Przemysław Biryło

2. Z szerokimi ścianami szczytowymi

Ten projekt jest idealny na wąską działkę. Można go postawić na parceli o szerokości zaledwie 13 m, co jest wymiarem mniejszym niż długość niejednego mieszkania w bloku. Boczne ściany szczytowe są dwa razy dłuższe od elewacji frontowej i ogrodowej. Umożliwia to usytuowanie domu na nieproporcjonalnie głębokich działkach lub parcelach o niewielkich rozmiarach, gdyż na jego budowę wystarczy działka o powierzchni 266,5 m2. Ślepa ściana szczytowa pozwala dobudować do niego bliźniaka. Optyczne zmniejszenie różnic między długością a szerokością zapewniają bonie oraz zastosowanie dwóch kolorów tynku, które kolorystycznie wyodrębniają parter budynku.

Niewielka szerokość domu wymusiła rozmieszczenie wszystkich jego pomieszczeń wzdłuż dłuższych ścian. W połowie długości domu wnętrze jest podzielone na dwie strefy. Węższa, z lewej strony, obejmuje przedsionek (3,8 m2) oddzielony drzwiami od długiego korytarza (11,4 m2). Po prawej stronie od frontu znajdują się sypialnia (10,8 m2) i łazienka (4,1 m2). Dalej korytarz otwiera się na strefę dzienną mieszczącą salon z jadalnią (19,6 m2) i kuchnią (7,2 m2). Wszystkie pomieszczenia, łącznie z łazienką, mają okna. Do korytarza światło dzienne wpada przez przeszklenie w drzwiach wejściowych, ale przede wszystkim przez duże, przesuwne i rozwieralne okna tarasowe umieszczone w dwóch ścianach salonu. Poza dostarczaniem dużej dawki światła ruchome przeszklenia umożliwiają otwarcie domu na ogród. Obszerny taras, zajmujący znaczną część dwóch ogrodowych elewacji, można latem zamienić w dodatkowy salon.

Do drzwi wejściowych prowadzą trzy niskie stopnie, które w razie potrzeby można uzupełnić podjazdem. Pomimo nietypowych rozmiarów wewnątrz jest sporo miejsca, dzięki czemu z łatwością będzie mogła się po nim przemieszczać osoba z problemami z chodzeniem.

Projekt: Światła miasta – wariant IV – Murator M225d, autor: architekt Ewa Dziewiątkowska

3. Z garażem

To jeden z 25 wariantów projektu Przejrzysty. Jego prosta bryła na planie wydłużonego prostokąta nawiązuje do nowoczesnej stodoły. Drewniane fragmenty elewacji podkreślają styl architektury i urozmaicają biel tynków.

Charakterystycznym elementem budynku jest niemal w całości przeszklona ściana od strony ogrodu. Jej cofnięcie stworzyło częściowe zadaszenie przylegającego do niej na całej długości tarasu. Dzięki takiemu rozwiązaniu taras staje się częścią wnętrza domu. To dodatkowa powierzchnia do wykorzystania nie tylko w sezonie letnim.

W bryle budynku umieszczono garaż (21,4 m2). Nie jest on połączony z mieszkalną częścią domu, ale ma dodatkowe wyjście na taras od strony ogrodu. Podjazd przed garażem łączy się z wejściem do domu – może pełnić funkcję rampy dla wózka lub chodzika. Do drzwi wchodzi się po dwóch stopniach.

Wnętrze domu otwiera zamknięty przedsionek (4,5 m2), po którego lewej stronie znajduje się kotłownia (6,0 m2). Z przedsionka wchodzi się do pokoju dziennego (21,2 m2) – salonu i jadalni od strony ogrodu, połączonych z otwartą kuchnią (6,0 m2) od strony frontu. W centralnej części strefy dziennej, na ścianie pomiędzy kuchnią, jadalnią i salonem, umieszczono kominek, który może być dodatkowym źródłem ogrzewania w chłodniejsze dni okresów przejściowych. Po obu stronach strefy dziennej znajdują się sypialnie (12,4 i 11,5 m2). Obok mniejszej została umieszczona spora łazienka (6,3 m2), w której zmieszczą się zarówno wanna, jak i łatwiej dostępna kabina prysznicowa.

Dom ma przestronne poddasze, które można zaadaptować na użytkowe. Dla ułatwienia w projekcie przewidziano schody z wejściem od strony salonu, w pobliżu przedsionka. Trzeba będzie wtedy pomyśleć o doświetleniu tej części domu oknami dachowymi.

Projekt: Przejrzysty – wariant VII – Murator C365g, autor: architekt Przemysław Biryło

4. Najmniejszy

Powierzchnia zabudowy kwalifikuje ten domek do realizacji na zgłoszenie. W prostej klasycznej bryle budynku z dwuspadowym dachem o kącie nachylenia 35o zwracają uwagę nowoczesne przeszklenia o dużej powierzchni – szerokie okna tarasowe w elewacji ogrodowej czy okno narożne od frontu. To szczególnie ważne w domu o niewielkim metrażu – jasne, dobrze doświetlone wnętrza wydają się bardziej przestronne. Modny, współczesny wygląd nadają bryle panelowe pokrycie z blachy na rąbek i urozmaicająca tynkowaną elewację drewniana okładzina przy drzwiach wejściowych i oknach. To architektura, która będzie dobrze wyglądać zarówno dziś, jak i za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat. Dom zaprojektowany na planie zbliżonym do kwadratu ma zaledwie 46,1 m2 powierzchni. To tyle, co niewielkie, dwupokojowe mieszkanie, ale pozwala zamieszkać na własnym skrawku ziemi, bez sąsiadów za ścianą. Projekt można polecić osobom, które chcą na emeryturze uciec od zgiełku miasta i przenieść się do własnego domu. Może to być także dom letniskowy przystosowany do całorocznego użytkowania. Dom ma wszystkie niezbędne udogodnienia. Jest tu część dzienna (17,5 m2) z salonem i jadalnią oraz otwarta kuchnia (7,5 m2). Za szerokimi, przesuwnymi drzwiami znajduje się sypialnia (10,6 m2). Z części dziennej i sypialni prowadzą osobne wyjścia na duży taras. Bliżej wejścia do domu znajduje się łazienka (4,0 m2) oraz pomieszczenie techniczne (4,0 m2), w którym mogą się znaleźć kotłownia i pralnia. Tę część można oddzielić od głównej strefy domu drzwiami.

Na korytarzu przewidziano możliwość montażu schodów na poddasze. Pod dwuspadowym dachem jest trochę przestrzeni na zagospodarowanie poddasza na przykład na urządzenie tam domowego magazynku. W razie potrzeby można tam też umieścić jeszcze jedną sypialnię oraz łazienkę, na przykład dla gości.

Projekt: Ładny – Murator C500, autor: architekt Przemysław Biryło

5. Dworkowy bungalow

To komfortowy dom o powierzchni użytkowej blisko 70 m2 dla osób, które chcą mieć dla siebie i swoich gości więcej przestrzeni. Zaprojektowany na planie zbliżonym do kwadratu i przykryty niskim, czterospadowym dachem przypomina dom typu bungalow. Otwarty ganek w środkowej części elewacji frontowej nadaje mu nieco dworkowego kolorytu. Dzięki szprosom w oknach, okiennicom oraz klinkierowej i drewnianej okładzinie nabiera uroku wiejskiej posiadłości. Szara dachówka w połączeniu z białymi elewacjami to z kolei wyraz nowoczesnej prostoty i elegancji.

Szeroki ganek i dwa niskie stopnie nie powinny sprawić trudności osobom z ograniczoną mobilnością. Stopnie z jednej strony można w razie potrzeby zastąpić łagodną pochylnią.

Układ wnętrz jest prosty i przejrzysty. Strefę nocną, w której znalazły się dwie sypialnie (10,5 i 9,8 m2) i łazienka (4,3 m2), oddzielono od reszty pomieszczeń korytarzem (2,3 m2).

W przestronnej strefie dziennej salon z jadalnią (28,5 m2) oraz wyjściem na narożny, zadaszony taras płynnie łączy się z otwartą kuchnią (11,0 m2). Obok kuchni znajduje się pomieszczenie gospodarcze (5,3 m2), które może pełnić funkcję kotłowni, pralni, a ze względu na położenie – także spiżarni. Można stąd wyjść bezpośrednio na taras, co może być przydatne podczas organizowania latem spotkań i biesiad na zewnątrz.

W salonie, na ścianie oddzielającej go od sypialni położonej od strony ogrodu, znalazło się miejsce na kominek. Może on dostarczać ciepło zarówno w strefie dziennej, jak i w pokoju po przeciwnej stronie.

Projekt: Lilie i piwonie – Murator M91, autor: architekt Katarzyna Słupeczańska