Czyste powietrze z Muratorem

Kto wygra konkurs

Weronika Boroń
Weronika Boroń

Jakie domy zostały zgłoszone do konkursu w ramach akcji "Czyste powietrze z Muratorem"? Komu pomożemy przeprowadzić termomodernizację? Prezentujemy domy zakwalifikowane do finału.

W poprzednim wydaniu "Muratora" przedstawiliśmy finalistów konkursu, teraz przyszedł czas na dokładniejsze omówienie jego wyników.

Do konkursu zgłosiło się ponad sześciuset uczestników, a zgłoszeń spełniających warunki regulaminu było dokładnie 601. Zadanie konkursowe polegało między innymi na opisaniu, w jaki sposób powinna być przeprowadzona termomodernizacja zgłaszanego domu. Z większości prac konkursowych wynika, że ich autorzy mają świadomość, jakie korzyści wynikają z takiego działania, i są przekonani o potrzebie jego podjęcia. Cieszymy się, że choć niewielkiej części z nich będziemy mogli pomóc.

Zgłoszenie należało przyporządkować do trzech kategorii: ocieplenie poddasza z wymianą lub montażem okien dachowych, ocieplenie ścian zewnętrznych, wymiana źródła ciepła - możliwe było wybranie jednej, dwóch albo trzech.

Blisko 53% uczestników zadeklarowało, że ich domy nie mają żadnej izolacji, a 23% – że grubość warstwy izolacji nie przekracza 10 cm. I niemal wszyscy, którzy mają takie domy (74% uczestników konkursu), słusznie uznali, że ich domy wymagają docieplenia ścian zewnętrznych.

W połowie zgłoszonych domów głównym źródłem ciepła jest kocioł na węgiel, w 14% – na drewno. Niespełna 8% stanowią domy, w których działają piece kaflowe, a 3% – wyposażone w kotły na pelety. To znaczy, że w aż 75% domów do ogrzewania wykorzystywane są paliwa stałe. Najwyraźniej znaczna część uczestników konkursu w najbliższym czasie nie zamierza tego zmienić, bo do kategorii wymiana źródła ciepła zostało przypisanych tylko 53% zgłoszeń. Zapewne wynika to z tego, że kotłownie w wielu starych domach zostały w ostatnich latach zmodernizowane i choć wciąż są zasilane nieekologicznym paliwem, ich właściciele nie czują potrzeby inwestowania w nie ponownie.

Blisko połowa (47%) domów została zgłoszona do kategorii ocieplenie poddasza z wymianą okien dachowych. To stosunkowo niedużo, ale nie ma się czemu dziwić – w połowie zgłoszonych domów po prostu nie ma poddasza użytkowego. Kilkadziesiąt lat temu nie było ono tak popularne jak dziś, dominowały kostki. Spośród biorących udział w konkursie domów z lat 1970-1990 poddasze ma tylko 41%. Ten odsetek jest dużo większy w przypadku domów sprzed roku 1930 i wzniesionych w ciągu ostatnich 20 lat – stanowi blisko 75% – ale domów z tych lat zostało zgłoszonych do konkursu stosunkowo niewiele.

W dalszej części artykułu przedstawiamy domy, które jurorzy zakwalifikowali do finału. Dlaczego akurat te? Decydujące były nie tylko odpowiedzi na zadanie konkursowe, ale także to, czy na przykładzie nagrodzonych domów będzie możliwe zaprezentowanie modelowego przebiegu prac termomodernizacyjnych – relacje z nich zaprezentujemy w "Muratorze" po wakacjach.

Nagrodą dla wszystkich finalistów są audyty energetyczne zgłoszonych przez nich domów.

Kategoria Poddasze

Dom pana Rafała w Popławach. Marzenie pana Rafała i jego rodziny o mieszkaniu na wsi spełniło się już parę lat temu, gdy kupili dom z 1954 roku o powierzchni około 100 m2. Jego stan pozostawiał wtedy dużo do życzenia i mimo, że remonty pochłonęły już mnóstwo czasu, energii i pieniędzy, wciąż jest w nim jeszcze dużo do zrobienia. Do tej pory zyskał nowe pokrycie dachowe, okna oraz instalację c.o. Ściany zostały ocieplone styropianem, a fundamenty pianą zamkniętokomórkową. Żeby obniżyć koszt przygotowywania ciepłej wody (potrzeba jej dużo, bo w domu mieszka pięć osób, w tym troje dzieci), na dachu zainstalowano kolektory słoneczne.

Rodzina pana Rafała uzyskała już dotację z programu „Czyste powietrze”, którą przeznaczy na ocieplenie podłóg, wymianę drzwi wejściowych oraz doprowadzenie gazu i wymianę kotła. Planowane jest także ocieplenie i adaptacja poddasza w celu urządzenia tam dwóch niewielkich pokoi – może będzie mógł w tym pomóc "Murator"?

Dom pana Michała w Mielcu. W domu z 1964 roku mieszka trzyosobowa rodzina – rodzice z córką, która przeszła niedawno przeszczep szpiku kostnego. W domu o powierzchni 85 m2 są dwa pokoje, kuchnia i łazienka. Od kilkunastu lat jest systematycznie remontowany i modernizowany. Najpierw wymieniono w nim ogrzewanie – zainstalowano nowoczesny wówczas kocioł gazowy. W kolejnych latach dom zyskał nowe okna, a w 2015 r. zostały ocieplone ściany zewnętrzne. Wszystkie te zabiegi pozwoliły w sumie na zmniejszenie kosztów ogrzewania o blisko 30%.

W tym roku rodzina planuje termomodernizację poddasza i wstawienie okien połaciowych. Ma to jeszcze bardziej ograniczyć straty ciepła, żeby mniej płacić za ogrzewanie, jest też wstępem do planowanej w przyszłości adaptacji nieużytkowego poddasza na cele mieszkalne – żeby córka mogła mieć tam swój pokój. Wygrana w konkursie bardzo pomogłaby w realizacji tego przedsięwzięcia.

Dom pani Agnieszki w Pomorsku. W tym domu czteroosobowa rodzina pani Agnieszki mieszka od sześciu lat. Przeprowadzka z wygodnego mieszkania w miejskim bloku do stuletniego ceglanego domu na wsi to wynik męskiej decyzji męża pani Agnieszki. Dom o powierzchni 120 m2 z 1915 r. pamięta jeszcze czasy Republiki Weimarskiej, więc wymagał już wielu prac remontowych i modernizacyjnych. Poprzedni właściciele wyremontowali dach, wstawili nowe okna i wymienili instalacje elektryczną i grzewczą, obecni wyposażyli go w nowy kocioł i wykonali odwodnienie.

Standard domu wciąż niewiele różni się od tego, jaki obowiązywał na początku ubiegłego wieku – nie ma izolacji cieplnej. Gołe cegły i widoczna konstrukcja dachu mają swój urok, ale ogrzewanie pochłania mnóstwo energii. Na poddaszu są jeszcze oryginalne okna, niestety z powybijanymi szybami. Pani Agnieszka uważa, że ocieplenie go przywróciłoby domowi dawną świetność, a wprowadzenie standardów XXI wieku byłoby ukłonem w stronę ekologii. Wygrana w konkursie przyspieszyłaby spełnienie marzeń o przytulnym poddaszu z wyeksponowanymi oryginalnymi belkami stropowymi, kolorowymi dodatkami i mnóstwem roślin.

Dom pana Rafała w Popławach

Dom został wybudowany w 1954 roku i zgłoszony do konkursu w kategorii Poddasze

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Dom pana Michała w Mielcu

Dom pochodzi z 1964 roku i został zgłoszony w kategorii Poddasze

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Dom pani Agnieszki w Pomorsku

Dom o powierzchni użytkowej 120 m2 został wybudowany około 1915 roku. Zgłoszono go w kategorii Poddasze

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Kategoria Ocieplenie ścian zewnętrznych

Dom pana Juliana w Poświętnem. Dom o powierzchni użytkowej 100 m2 jest z 1982 roku, a mieszka w nim aż siedem osób: ojciec z synem i dwiema córkami, z których jedna ma męża i dwójkę dzieci. Wybudowano go z ręcznie wykonanych pustaków, na które położono tynk typu „baranek”. Dach do niedawna był pokryty płytami azbestowymi, ale w ubiegłym roku wymieniono je na blachodachówkę.

Mimo grubości 40 cm ściany zimą są od zewnątrz na tyle ciepłe, że w odległości 30 cm od nich rozpuszcza się śnieg. Nie ma wątpliwości, że ich ocieplenie pozwoliłoby zmniejszyć wydatki na ogrzewanie i podnieść standard życia domowników. Pieniądze na termomodernizację odkłada cała rodzina, lecz oszczędności rosną powoli, więc wszyscy liczą, że marzenie o ciepłym domu uda się spełnić dzięki wygranej w konkursie.

Dom pana Rafała w Wietrzychowicach. Dom o powierzchni 80 m2 powstał w 1970 r. Gdy trafił w ręce obecnych właścicieli, ci zaczęli go remontować. Dotychczas zostały w nim ocieplone podłogi i strop, powstały nowe wylewki i tynki, wymieniono instalacje grzewczą i elektryczną, drzwi, okna i pokrycie dachowe. W planach na kolejne lata jest ocieplenie poddasza i zaaranżowanie na nim pokoi dla córek. A gdy tylko zostanie wykonane przyłącze gazowe, obecnie używany kocioł na węgiel będzie zastąpiony bezobsługowym gazowym.

Plany remontowe pana Rafała na ten rok obejmują ocieplenie elewacji styropianem grubości 15 cm, więc przewidziana w naszym konkursie nagroda i termin jej realizacji znakomicie zbiegają się w czasie z tymi planami.

Dom pana Adama w Przemyślu. W domu z 1984 roku, o powierzchni około 200 m2 mieszka sześć osób: dwie córki z rodzicami oraz babcia i dziadek dziewczynek.

W minionych latach w domu wykonano liczne prace remontowe. Wymieniono wszystkie okna i drzwi, wykonano nowe podłogi, w dwóch pokojach powstała też ich nowa izolacja cieplna. Zaizolowano także strop między piętrem a poddaszem.

Mieszkańcy od dłuższego czasu planują modernizację ogrzewania oraz ocieplenie ścian zewnętrznych, dlatego złożyli już wniosek o dofinansowanie w ramach programu „Czyste powietrze”.

Stary kocioł opalany węglem i drewnem zamierzają zastąpić gazowym kondensacyjnym, z czym wiąże się też wymiana grzejników. Przy okazji w łazience ma być zrobione ogrzewanie podłogowe. Ale najpierw należałoby ocieplić ściany. Być może z pomocą "Muratora"…

Dom pani Justyny w Wiązownicy. Dom o powierzchni 100 m2 powstał w 1994 r., potem zniszczył go pożar, w którym zginął tata pani Justyny… Rodzina postanowiła doprowadzić dom do stanu, w którym będzie można w nim zamieszkać i obecnie służy on pani Justynie, jej mężowi i dzieciom.

Dom ma liczne mankamenty. Wentylacja jest mało wydajna, czego skutkiem są zawilgocone ściany. Przyczynia się do tego brak izolacji. Mieszkańcy od dawna myślą o wykonaniu ocieplenia ścian zewnętrznych styropianem i wykończeniu elewacji. W planach jest również wykończenie poddasza, by zapewnić minimum wygody pięcioosobowej rodzinie. Pilna jest też wymiana 30-letniego, nieszczelnego kotła na węgiel i drzewo.

Od czegoś trzeba zacząć, dlatego na pierwszy ogień ma pójść termomodernizacja ścian zewnętrznych i niewykluczone, że pomoże w tym "Murator".

Dom pana Juliana w Poświętnem

Dom jest z 1982 roku i został zgłoszony w kategorii Ocieplenie ścian zewnętrznych

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Dom pana Rafała w Wietrzychowicach

Dom wybudowano w 1970 roku. Zgłoszony został w kategorii Ocieplenie ścian zewnętrznych

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Dom pana Adama w Przemyślu

Dom pochodzi z 1984 roku i został zgłoszony w kategorii Ocieplenie ścian zewnętrznych

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Dom pani Justyny w Wiązownicy

Dom został wybudowany w 1994 roku. Zgłoszono go w kategorii Ocieplenie ścian zewnętrznych

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Kategoria Wymiana źródła ciepła

Dom pani Izabeli w Gorzowie Wielkopolskim. To poniemiecki, przedwojenny dom, o nieustalonym roku budowy. Właścicielka szacuje jego powierzchnię użytkową na 120-140 m2. Kupiony dawno temu przez jej rodziców był wtedy uznany przez wszystkich za ruinę. Jednak ojciec pani Izabeli uznał, że jest w tym domu „coś”, dla czego warto go uratować i własnymi rękami zaczął go remontować. Dom zyskał ocieplenie i nowe okna, a przede wszystkim na nowo zaaranżowano w nim wnętrza. Jego obecny stan zadziwia tych, którzy tuż po jego zakupie radzili go wyburzyć. Brakuje w nim tylko nowoczesnego, ekologicznego urządzenia grzewczego, które zastąpiłoby obecny kocioł na paliwa stałe. Dlatego dom został zgłoszony do naszego konkursu w kategorii Wymiana źródła ciepła, a jury postanowiło docenić wysiłek włożony w jego remont i nominować go do nagrody głównej.

Dom pani Beaty w Tomaszowicach. Dom z 1994 roku, o powierzchni 126 m2, obecnie mieszka w nim trzyosobowa rodzina. Podczas prac remontowych w 2014 roku został ocieplony styropianem o grubości 15 cm, na który położono tynk akrylowy.

Ponieważ nie ma możliwości podłączenia domu do sieci gazowej, zdecydowano się na ogrzewanie go kotłem na węgiel. Obecnie jest to już jedyny w najbliższej okolicy dom z tym uciążliwym dla środowiska źródłem ciepła. Warto nadmienić, że miejscowość znajduje się niedaleko Krakowa, czyli tam, gdzie problem smogu jest szczególnie dotkliwy. Mając to na uwadze, właściciele domu podjęli już decyzję o jego termomodernizacji. Zaplanowali ocieplenie poddasza wełną grubości 20 cm, wymianę okien na takie o współczynniku przenikania ciepła 0,9 W/(m2∙K), a także wymianę grzejników na odpowiednie do współpracy z niskotemperaturowym źródłem ciepła. Do konkursu zgłosili się w kategoriach Poddasze i Wymiana źródła ciepła, z nadzieją, że wygrana ułatwi im udźwignięcie ciężaru tej niewątpliwie kosztownej inwestycji.

Dom pana Tomasza w Pabianicach. Trzydziestoletni dom o powierzchni użytkowej 100 m2 stoi na małej, 250-metrowej działce. Mieszka w nim sześć osób – dziadkowie w mieszkaniu zaaranżowanym w przyziemiu, a ich dzieci i wnuki – na wyższej kondygnacji.

W 2008 roku dom został ocieplony styropianem grubości 10 cm. Rok później zainstalowano kolektor słoneczny, który jest odpowiedzialny za podgrzewanie wody użytkowej. Siedem lat temu stary kocioł węglowy został wymieniony na bardziej nowoczesny z podajnikiem, opalany ekogroszkiem lub miałem. Jego obsługa jest jednak pracochłonna, wymaga dużego wysiłku i stanowi coraz większe obciążenie dla mających problemy zdrowotne domowników. Możliwości podłączenia do sieci gazowej nie ma, więc ich marzeniem jest zastąpienie go bezobsługową pompą ciepła. Realizację utrudnia wysoki koszt takiego urządzenia, a ten problem rozwiązałaby wygrana w naszym konkursie.

Dom pani Anny w Pobiedziskach. W domu z lat 80. XX wieku, o powierzchni 110 m2, mieszkają nastoletnia córka i jej mama. Dwa lata temu pani Anna wymieniła w nim pokrycie dachowe i uszczelniła fundament. W planach ma ocieplenie wejścia i wymianę drzwi wejściowych. Wszystko to z myślą o ekologii, ale też komforcie.

Niepokojąca jest pleśń na ścianach, która pojawiła się prawdopodobnie w związku z niedogrzewaniem pomieszczeń. W tej chwili dom jest ogrzewany dwudziestoletnim kotłem na węgiel. Służy on również do przygotowywania ciepłej wody użytkowej, dlatego trzeba w nim rozpalać codziennie, niezależnie od pory roku, co nie jest ekonomiczne. Nic dziwnego, że pani Anna chciałaby go wymienić na mniej kłopotliwe urządzenie. Niestety, budynek nie może zostać podłączony do sieci gazowej – nie ma jej w całej miejscowości. Wobec tego wykorzystanie do ogrzewania tego domu powietrznej pompy ciepła, którą można wygrać w naszym konkursie, byłoby świetnym rozwiązaniem.

Dom pani Izabeli w Gorzowie Wielkopolskim

Dom sprzed II wojny światowej, zgłoszony w kategorii Wymiana źródła ciepła

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Dom pani Beaty w Tomaszowicach

Dom powstał w 1994 roku. Zgłoszono go w kategorii Wymiana źródła ciepła

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Dom pana Tomasza w Pabianicach

Dom wybudowano w 1988 roku. Został zgłoszony w kategorii Wymiana źródła ciepła

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE

Dom pani Anny w Pobiedziskach

Czas budowy domu obejmuje lata 1980-1985. Został zgłoszony w kategorii Wymiana źródła ciepła

fot. MATERIAŁY KONKURSOWE
belka-sponsorska.jpeg
fot. Materiały prasowe
Wydanie: Murator 7/2019 Tekst Weronika Boroń
warto przeczytać
tematy z okładki
Na jasnym i ciepłym poddaszu
Laureatami konkursu „Czyste powietrze z Muratorem” w kategorii „Poddasze” zostali właściciele domu w Popławach. Relacjonujemy przebieg prac związanych z realizacją...
OCIEPLENIE PODDASZA
Domy solarne
Czy dom może być ogrzewany wyłącznie energią słoneczną? Czy można zrezygnować z energii pochodzącej z paliw kopalnych bądź z energii...
OGRZEWANIE DOMU