Czyste powietrze z Muratorem

Konkurs rozstrzygnięty!

Piotr Laskowski
Piotr Laskowski

Odwiedziliśmy wszystkich finalistów konkursu, obejrzeliśmy zgłoszone przez nich domy, zapoznaliśmy się z audytami energetycznym. Po tym wszystkim przyszedł czas na decyzję, komu przyznać nagrody.

Konkurs, który zorganizowaliśmy w ramach akcji Czyste powietrze z Muratorem, ma na celu propagowanie wiedzy na temat korzyści wynikających z termomodernizacji starych domów - wprowadzania w nich zmian, dzięki którym zmniejszy się zapotrzebowanie na energię do ich ogrzewania i wynikająca z tego ilość szkodliwych substancji emitowanych do atmosfery przez urządzenia grzewcze. Zadanie konkursowe, które należało wykonać, by móc zdobyć nagrodę, było sformułowane tak, żeby skłonić uczestników do zainteresowania się tym tematem. Że to się udało, nie mieliśmy wątpliwości już podczas analizowania zgłoszeń, o czym napisaliśmy w poprzednim numerze Muratora. Bezpośredni kontakt i rozmowy z finalistami konkursu utwierdziły nas w tym przekonaniu – wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że wysiłek włożony w przeprowadzenie dość kłopotliwych i kosztownych prac się opłaci i są zdecydowani podjąć to wyzwanie. Nawet bez naszej pomocy. Dlatego przyznanie nagród głównych, czyli wybór najlepszych z najlepszych, na razie oceniamy jako najtrudniejsze dla nas zadanie w ramach tej akcji.

czyste-powietrze-audyty.jpeg
Przed wyborem laureatów konkursu zorganizowaliśmy wizje lokalne umożliwiające ocenę stanu technicznego zgłoszonych domów i przygotowanie ich szczegółowej analizy energetycznej fot. Radosław Murat

Audyt energetyczny

Inwestycja polegająca na ociepleniu przegród zewnętrznych, wymianie okien czy źródła ciepła w starym domu to zawsze niemały wydatek. Dlatego przed przystąpieniem do jej realizacji warto się upewnić, że jest opłacalna. Pomocą w tym służą audytorzy energetyczni – fachowcy z wykształceniem technicznym w zakresie energetyki, inżynierii środowiska, budownictwa, którzy ukończyli odpowiednie studia lub kursy szkoleniowe. Do wykonywania zawodu audytora energetycznego niezbędne jest rozeznanie w obowiązujących standardach energetycznych budynków, parametrach materiałów izolacyjnych, zasadach działania nowoczesnych systemów grzewczych i wentylacyjnych oraz w dziedzinie fizyki budowli.

Zadaniem audytora jest dokonanie oceny użytkowania energii w budynku i przygotowanie najbardziej efektywnej ekonomicznie propozycji poprawy aktualnego stanu. Przygotowane przez audytora opracowanie – audyt energetyczny – jest dokumentem umożliwiającym właścicielowi obiektu podjęcie racjonalnej decyzji w sprawie jego termomodernizacji.

Co braliśmy pod uwagę

Najważniejszy był stan techniczny budynku. Domy finalistów konkursu mają już kilkadziesiąt lat, więc można się było spodziewać, że wymagają nie tylko działań termomodernizacyjnych, ale także różnego rodzaju innych mniejszych lub większych napraw, które należy przeprowadzić przed przystąpieniem do ocieplenia ścian, dachu, doświetlenia poddasza czy wymiany kotła na pompę ciepła. Przeprowadziliśmy więc wizje lokalne, w których uczestniczyliśmy wraz przedstawicielami Partnerów naszej akcji. Pozwoliły one nam się upewnić, że przeprowadzenie działań termomodernizacyjnych będących nagrodą w naszym konkursie jest wykonalne. Były też okazją do ustalenia zakresu niezbędnych prac przygotowawczych i uzgodnienia z właścicielami domów możliwości ich przeprowadzenia w czasie umożliwiającym nam realizację „wręczenia” nagród w wyznaczonym terminie.

W podjęciu decyzji, komu przyznać nagrody, pomogły nam też audyty energetyczne sporządzone przez specjalistów wskazanych nam przez partnera naszej akcji - Zrzeszenie Audytorów Energetycznych. Są one potwierdzeniem, że planowane działania termomodernizacyjne dadzą oczekiwany skutek w postaci znacznych oszczędności energii do ogrzewania i że są efektywne ekonomicznie.

W niektórych przypadkach do wykonania założonego przez nas zadania niezbędne okazało się jedynie uprzątnięcie miejsca pracy przed przyjazdem ekipy wykonawczej, ale zdarzało się też, że uzyskanie satysfakcjonującego efektu ekonomicznego uwarunkowane było koniecznością wykonania dodatkowych prac termomodernizacyjnych, których nasza nagroda nie obejmuje. Entuzjazmu i motywacji do działania nie brakowało żadnemu z finalistów, ale nie wszyscy mogli nas zapewnić, że udźwigną ciężar takiej inwestycji - ze względów finansowych bądź logistycznych.

Po serii narad, analizie wszystkich za i przeciw, przyszedł czas na podjęcie najważniejszych decyzji. Jest nam niezmiernie miło zaprezentować laureatów naszego konkursu.

Kategoria Ocieplenie ścian zewnętrznych

W tej kategorii postanowiliśmy przyznać nagrodę pani Justynie, która zgłosiła do konkursu swój dom w gminie Wiązownica w województwie podkarpackim. Przypominamy (domy wszystkich finalistów opisaliśmy już w Muratorze 7/2019), że jest to nieduży murowany budynek odbudowany po pożarze, w którym zginął ojciec pani Justyny. Dom do dziś nie został w pełni wykończony, ale pani Justyna z mężem i dziećmi od lat w nim mieszkają i stopniowo, małymi krokami, doprowadzają go do wymarzonej, ostatecznej postaci.

Obecnie największym mankamentem tego domu jest brak ocieplenia. Z przeprowadzonej przez fachowców oceny stanu technicznego wynika, że jest to przyczyną nie tylko wysokich kosztów ogrzewania i problemów z utrzymaniem komfortowej temperatury w ogrzewanych pomieszczeniach, ale też zawilgocenia ścian, o którym pani Justyna informowała w zgłoszeniu konkursowym. Oględziny domu podczas wizji lokalnej pozwoliły stwierdzić, że nie jest to spowodowane brakiem izolacji przeciwwilgociowej. Nie można też mieć zastrzeżeń do wentylacji – instalacja jest wykonana prawidłowo i działa zgodnie z założeniami. Wobec tego można się spodziewać, że ocieplenie i otynkowanie ścian zewnętrznych spowoduje radykalną poprawę sytuacji. Cieszymy się, że będziemy mogli pomóc pani Justynie zrealizować to przedsięwzięcie, a naszym czytelnikom pokazać na przykładzie jej domu, jak to należy zrobić.

Dom zyskał już nowe pokrycie dachowe, są w nim też nowe okna. Mamy nadzieję, że nasza nagroda ułatwi pani Justynie przeprowadzenie pozostałych zaplanowanych działań modernizacyjnych – niezbędnej wymiany kotła i wykończenia poddasza, na którym mają powstać wygodne pokoje dla dzieci.

czyste-powietrze-audyty.jpeg
Pani Justyna i jej mąż otrzymają od nas główną nagrodę w kategorii Ocieplenie ścian zewnętrznych fot. Radosław Murat
czyste-powietrze-audyty.jpeg
Mieszkanie w nie w pełni wykończonym, nieocieplonym domu, to często spotykana sytuacja - znalazła się w niej również rodzina pani Justyny. Dzięki wygranej w naszym konkursie jej dom wkrótce zyska nową, ciepłą elewację fot. ARCHIWUM PRYWATNE
czyste-powietrze-audyty.jpeg
Po ociepleniu ścian pani Justyna zamierza jeszcze ocieplić poddasze i urządzić tam pokoje dla dzieci fot. ARCHIWUM PRYWATNE
Mamy nadzieję, że gdy dom będzie już dobrze zabezpieczony przed stratami ciepła, pani Justyna będzie mogła zmodernizować w nim instalację grzewczą. Trzydziestoletni kocioł nie pasuje do dzisiejszych standardów fot. ARCHIWUM PRYWATNE

Kategoria Wymiana źródła ciepła

Wyłonienie każdego zwycięzcy naszego konkursu nie było łatwe, ale największą trudność sprawił nam wybór domu, w którym kocioł zostanie wymieniony na pompę ciepła – wśród finalistów i ich domów nie było przypadku, który miałby nad pozostałymi wyraźną przewagę pod względem możliwości zaprezentowania na jego przykładzie wzorcowych działań. Postanowiliśmy więc, że nasza nagroda - pompa ciepła powietrze-woda wraz z niezbędnym do działania osprzętem – zostanie zainstalowana w domu pani Izabeli, w Gorzowie Wielkopolskim.

Jest to nasz wyraz uznania dla determinacji, z jaką najpierw rodzice, a później także sama pani Izabela, odbudowywali ruiny starego poniemieckiego domu i doprowadzili go do obecnego, znakomitego stanu, mimo ograniczonych możliwości finansowych.

Rodzice pani Izabeli kupili tę nieruchomość ponad dwadzieścia lat temu i od razu, własnymi rękami, zaczęli doprowadzać ją do stanu, w którym da się w niej zamieszkać. Przeprowadzka była możliwa po niedługim czasie, ale od tej pory ulepszanie domu i jego otoczenia stało się najważniejszym hobby nie tylko rodziców pani Izabeli, ale także jej i jej siostry, choć były wówczas jeszcze dziećmi. Obecnie dom należy już do pani Izabeli, która nadal mieszka w nim ze swoim tatą (mama niedawno zmarła), a prace trwają do dziś. Bo choć wszystko już dawno zostało doprowadzone do porządku, to przecież zawsze może być lepiej i ładniej.

Nowa elewacja, która powstała po wcześniejszym ociepleniu ścian, to zeszłoroczne dzieło taty. Poddasze zostało zabezpieczone przed stratami ciepła podczas adaptacji go na mieszkanie obecnie zajmowane przez panią Izabelę. Ocieplone są również podłogi, a wszystkie okna są w miarę nowe, więc dobrze chronią przed wychłodzeniem wnętrz. Z przeprowadzonej wizji lokalnej wynika, że jedynym elementem domu wymagającym pilnego ulepszenia jest źródło ciepła – stary kocioł na węgiel. Choć działa poprawnie, to uciążliwa jest nie tylko jego obsługa, ale także zanieczyszczenia, które emituje do atmosfery. Cieszy nas, że możemy pomóc w jego eliminacji.

Pani Izabela miała już wprawdzie zamiar zastąpić go nowocześniejszym kotłem niskoemisyjnym, ale również na paliwo stałe. Nasza nagroda – pompa ciepła - to urządzenie znacznie wygodniejsze w użyciu i na pewno w znacznie większym stopniu przyczyni się do poprawy jakości powietrza w okolicy. Mamy nadzieję, że pieniądze przeznaczone na zakup nowego kotła zostaną teraz wydane na instalację fotowoltaiczną, która może jeszcze znacznie zwiększyć - i tak już wysoką - efektywność ekologiczną i ekonomiczną nowego źródła ciepła.

czyste-powietrze-audyty.jpeg
Nagrodę w kategorii Wymiana źródła ciepła postanowiliśmy przyznać pani Izabeli i jej tacie fot. Piotr Laskowski
czyste-powietrze-audyty.jpeg
Kupiona blisko dwadzieścia lat temu przez rodziców pani Izabeli ruina poniemieckiego domu w Gorzowie Wielkopolskim została przez nich szybko doprowadzona do stanu, w którym można było się tam wprowadzić fot. ARCHIWUM PRYWATNE
czyste-powietrze-audyty.jpeg
Ograniczone możliwości finansowe sprawiły, że większość prac inwestorzy wykonali własnymi rękami. Stało się to ich ulubionym zajęciem, więc dom często się zmieniał fot. ARCHIWUM PRYWATNE
czyste-powietrze-audyty.jpeg
Ostatnie znaczące dzieło taty pani Izabeli to elewacja w nowym kolorze, która już wcześniej została solidnie ocieplona, podobnie jak dach i podłogi fot. Piotr Laskowski
czyste-powietrze-audyty.jpeg Zdjęcia (3)
Wymiana uciążliwego w obsłudze i do tego zupełnie nieekologicznego kotła to obecnie najpilniejsza modyfikacja, jakiej potrzebuje dom pani Izabeli. Dzięki wygranej w naszym konkursie wkrótce zastąpi go pompa ciepła powietrze-woda fot. Piotr Laskowski

Kategoria Poddasze

W tej kategorii nagrodą jest ocieplenie poddasza i montaż nowych okien dachowych. Trafi ona do Popław w województwie lubelskim – do domu pana Rafała.

Dom ten został wymurowany z lokalnego kamienia w 1954 r., a jego zakup kilka lat temu pozwolił panu Rafałowi zrealizować marzenie o wyprowadzce na wieś. Lecz żeby to było możliwe, potrzeba było ogromnego wysiłku. Liczne prace remontowe objęły wymianę instalacji elektrycznej i grzewczej, po czym trzeba było od nowa wykończyć wszystkie wnętrza. Przy okazji odnawiania elewacji podjęto słuszną decyzję o ociepleniu ścian zewnętrznych i fundamentów zgodnie ze współczesnymi standardami. Stara, nieszczelna stolarka została zastąpiona nowoczesnymi, trzyszybowymi oknami o bardzo dobrych parametrach cieplnych. O tym, że panu Rafałowi zależy na ograniczeniu energochłonności domu, świadczy też to, że zdecydował się na zainstalowanie kolektorów słonecznych, które od wiosny do jesieni wyręczają kocioł węglowy w podgrzewaniu wody użytkowej.

W domu jest już nowe pokrycie dachowe, ale poddasze wciąż czeka na adaptację na cele mieszkalne. Jej pierwszym etapem ma być ocieplenie połaci, a towarzyszyć temu będzie zamontowanie okien dachowych, niezbędnych do oświetlenia ciemnego strychu naturalnym światłem.

Podczas wizji lokalnej ustaliliśmy, że konstrukcja dachu nie wymaga naprawy i można uznać, że dom jest gotowy do przeprowadzenia tych prac. Nawet jeśli dalsze działania – wykonanie podłogi na stropie i budowa ścianek działowych – miałyby zostać odsunięte w czasie, niezaprzeczalną korzyścią już teraz będzie zdecydowane ograniczenie strat ciepła przez dach.

Na przyznanie nagrody panu Rafałowi wpływ miała między innymi jego deklaracja chęci kontynuowania prac termomodernizacyjnych, potwierdzona wcześniejszym złożeniem wniosku o ich dofinansowanie w ramach programu „Czyste Powietrze”. Miałaby ona obejmować wymianę kotła węglowego na gazowy – gdy tylko do posesji zostanie doprowadzony gazociąg. Gdyby jednak w najbliższym czasie do tego nie doszło, pan Rafał rozważa też zainstalowanie nowoczesnego, kondensacyjnego kotła na pelety, jaki ostatnio pojawił się na rynku. Zamierza też, w miarę możliwości samodzielnie, skuć posadzkę i zaizolować podłogi, które najwyraźniej nie zostały ocieplone przez budowniczych domu.

Mamy nadzieję, że dzięki nagrodzie, którą od nas otrzyma, uda mu się dokończyć termomodernizację w niedługim czasie, a zmniejszenie zapotrzebowania domu na ciepło przyczyni się do tego, że nowy kocioł będzie emitował do atmosfery znikome ilości szkodliwych zanieczyszczeń.

czyste-powietrze-audyty.jpeg
Rodzina pana Rafała wygrała ocieplenie dachu i okna połaciowe. Po ich zamontowaniu na dotychczas nieużytkowym poddaszu ich domu powstaną pokoje dla dzieci fot. Ewa Trusewicz
czyste-powietrze-audyty.jpeg
W ciągu paru lat od zakupu dom pana Rafała został gruntownie wyremontowany - ściany są ocieplone, a stare, nieszczelne okna wymieniono na nowoczesne trzyszybowe fot. Ewa Trusewicz
czyste-powietrze-audyty.jpeg
Pan Rafał nie zdążył jeszcze zająć się poddaszem, ale pokrycie dachowe jest już wymienione i nic nie stoi na przeszkodzie, żeby przystąpić do ocieplania połaci fot. Ewa Trusewicz
czyste-powietrze-audyty.jpeg
Za przejaw troski pana Rafała o czyste powietrze uznajemy jego inwestycję w kolektory słoneczne, które częściowo zastępują kocioł w przygotowywaniu ciepłej wody fot. Ewa Trusewicz
czyste-powietrze.jpeg
fot. materiały prasowe
Wydanie: Murator 8/2019 Tekst Piotr Laskowski
warto przeczytać
tematy z okładki
Ogrzewanie podłogowe
Nowoczesne urządzenia grzewcze wytwarzają ciepło o niskich parametrach, więc w instalacjach przez nie zasilanych najlepiej sprawdza się ogrzewanie płaszczyznowe. W...
OGRZEWANIE PODŁOGOWE
Podstawowe zasady zestawiania kolorów
Nie jest tajemnicą, że udane zestawienie kolorów to klucz do pięknych wnętrz. Prezentujemy podstawowe zasady rządzące kolorami. Może dzięki lekturze...
FARBY DO WNĘTRZ